سوم، آن که عامه روایتی نقل کرده‌اند که نزاعی (در پذیرش) آن نیست که بر طبق آن، پیامبر فرمود: «یؤمکم أقرؤکم للقرآن، فان استووا فی القرآن فأفقهکم فی الدین»[٣] ؛ در حالی که ابوبکر داناترین فرد صحابه به قرائت قرآن نبود. از آن‌رو که عامه از پیامبر روایت کرده‌اند که فرمود: «أقضاکم علی و أعلمکم بالحلال و الحرام معاذ و أفرضکم زید و أقرؤکم أبی»[٤]، بر این پایه روا نیست که پیامبر در باب نماز سنّتی بگزارد، آن گاه خود با آن مخالفت ‌ورزد؛ چرا که قرآن از زبان پیامبر می‌گوید: «و ما أرید ان اخالفکم الی ما انهاکم عنه»[٥]. [٦]

شیخ مفید آن‌گاه به تبیین کلامی این مطلب پرداخته است که در فرض ثبوت حدیث مورد بحث، دلالتی بر ادعای عامه درباره خلافت ابوبکر ندارد. در این تبیین علمی وی با استناد به داده‌های تاریخی و احادیث عامه و نیز سخنی از خود ابوبکر به نقد استدلال عامه پرداخته است.[٧]

نیز شیخ مفید در بررسی دیدگاه شیخ صدوق مبنی بر مخلوق بودن افعال بندگان، به خلق تقدیر ـ که صدوق آن را از حدیثی برگرفته است ـ[٨] سه نقد مطرح کرده است:

[١]. نظر عبارت از به کارگیری عقل برای رسیدن به امر غایب به اعتبار دلالت امر حاضر است. (النکت فی مقدمات الاصول، ص ٢١ ).

[٢]. المسائل السرویة، ص ٧٣.

[٣]. تصحیح اعتقادات الإمامیة، ص ٨٨.

[٤] . المسائل العکبریه، مصنفات، ج ٦، ص ٥٢.

[٥]. همان. مفید به بیان اختلافات مورد اشاره نپرداخته است. در این باره ر.ک: رسالة فی صلاة ابی بکر.

[٦]. صحیح ابن حبان، ج ٥، ص ٥٠٥؛ المعجم الکبیر، ج ١٧، ص ٢٢٤.

[٧]. المصنف، صنعانی، ج ١١، ص ٢٢٥؛ سنن الترمذی، ج ٥، ص ٢٣٠؛ السنن الکبری، ج ٦، ص ٢١٠.

[٨]. سورۀ هود، آیۀ ٨٨ .