احادیث یاد شده، ناظر بر این نکته هستند که فرهنگ‌سازی پرهیز از قرار گرفتن در مواضعی است که به انسان برچسب زده شود، از آموزه‌های دینی است که بر آن تأکید شده است.

در حدیث دیگری، امام علی† می‌فرماید:

کسی که خود را در مواضع تهمت قرار می‌دهد، نباید کسی را که به او سوء ظن پیدا می‌کند، سرزنش نماید[٤].[٥]

ابن میثم بحرانی، از شارحان نهج البلاغة، در توضیح این مطلب فرموده امام† می‌گوید:

چرا که او خود، باعث شده تا به او گمان بد ببرند و سرزنش کسی که گمان بد به وی برده است، وجهی ندارد؛ زیرا بدگمانی او مستند به قرینه‌ای است که زمینه به وجود آمدن چنین گمانی است.[٦]

١ ـ ١ ـ ٦ . تقیه

تقیه نهادی فرهنگی، سیاسی و فقهی است که در آموزه‌های شیعه، رسمیت یافته است و یکی از راه‌حل‌های مهمی است که می‌توان آن را در پی «پرهیز از قرار گرفتن در مواضع برچسب خوردن»،‌ ارزیابی کرد. شاهد این سخن نیز حدیث پیش‌گفته ابوبصیر از امام صادق† است که ابوبصیر به امام† عرض کردند، به خاطر برچسب‌های (رافضی بودن) خون‌مان را حلال کردند و شیعیان با این مشکل مواجه هستند، که در اینجا تقیه به عنوان یک اصل مسلم فقهی برای حفظ جان مطرح می‌شود. که از طرفی می‌توان آن را به منظور پرهیز از قرار گرفتن در موضع برچسب خوردن، ارزیابی کرد.

٢ ـ ١ ـ ٦ . منع تجسس

یکی از راه‌کارهای کنترلی، منع تجسس در زندگی افراد جامعه و برچسب زدن به آنهاست که در برخی احادیث، به آن اشاره شده است. در حدیثی، امام صادق† فرموده است:

پست‌ترین چیزی که شخص به سبب آن، از ایمان خارج شده، به سوی کفر می‌رود،

[١].non ـ intervention

[٢].restorative justice

[٣] . «eintrgrative shaming». این مضمون «شرم‌ساری یک پارچه‌گر» هم نامیده شده و برگرفته از: نظریه‌های برچسب‌زنی خرده فرهنگی، فرصت، همنشینی افتراقی و یادگیری اجتماعی شمرده‌اند (جرم‌شناسی نظری، ص ٤١١ ـ‌ ٤١٣، به نقل از همان، ص ٤٩٠).

[٤].family group conferences

[٥] . دیدگاه‌های وی در این دو کتاب مطرح شده است: Englewood Crimes Without Victims: Deviant and public policy Schur, E(١٩٦٥). Cliffs, N.J.: Prentice –Hall.

Radical Non ـ Intervention: Rethinking the Delinquncy Schur, E. (١٩٧٣). Englewood Cliffs, N. J.: Prentice ـ Hall. Problem

Understandign Downes, D. & P. Rock (١٩٩٨) p.٦-٩ & ٣٤٩ Deviance..

[٦] . همان، ص ٤٩١.