١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٤٧ - تبارشناسی، مفهومشناسی و ارزیابی احادیث وجوهیه

 

د . زبیر

١ . از زبیر نقل شده که به فرزندش گفت:

لا تخاصم الخوارج بالقرآن، خاصمهم بالسنة.

و ابن زبیر می‌گوید:

فخاصمتهم بها، فکأنهم صبیان یمرثون[١]

٢. نکاتی در باره خبر بالا:

این خبر فقط در کتب لغت و به صورت مرسل ذکر شده است. ضمن این که زبیر نمی‌تواند گوینده این سخن باشد، زیرا خوارج پس از واقعه صفین به ظهور رسیدند در حالی که زبیر اندکی پس از جنگ جمل کشته شد و به نظر نمی‌آید که زبیر دیگری منظور باشد، زیرا مراد از زبیر به طور مطلق، صحابه مشهور است، به خصوص ذکر ابن زبیر در این خبر که او نیز شهرت خاص خود را داشته و همچون پدرش صحنه‌گردان حوادثی در صدر اسلام بوده است، مؤید این احتمال است.

ﻫ . مقاتل

١ . گفته شده که مقاتل در ابتدای کتابش مرفوعاً از پیامبرˆ نقل کرده است:

لا یکون الرجل فقیهاً کل الفقه حتی یری للقرآن وجوهاً کثیرة.[٢]

٢. نکاتی در باره خبر بالا:

١ ـ ٢. مقاتل بن سلیمان(م١٥٠ق)، زیدی مذهب و محدّث و قاری و صاحب کتاب‌هایی چند در علوم قرآن از جمله تفسیر بزرگ است.[٣]

٢ ـ ٢. این حدیث به شکل بالا فقط توسط زرکشی و سپس سیوطی (که به احتمال قوی از زرکشی گرفته است) ذکر شده است و در جایی دیگر مشاهده نشد.

٣ . نگاهی به مدلول احادیث وجوهیه:

احادیث وجوهیه در مجموع شامل عناصر اصطلاحی و مفهومی (مدلولی) چندی است که ذیلاً عناصر مهم آنها، بنابر نظرات مطرح شده، مفهوم شناسی می‌شود:

الف. در خصوص معنای این عبارت که «قرآن حمّال ذو وجوه است»(حمّال ذو وجوه) و مانند آن، گفته شده است:


[١٩٢]. به دندان می‌گیرند و می‌مکند سخبهم «سخب: گردنبدهای مهره‌ای، یمرثون سخبهم کنایه از ناتوانی در جواب است» غریب الحدیث، ج ‌١، ص ‌٣٧٩ ؛الفایق فی غریب الحدیث، ج ‌٣، ص ‌٢٣٨ ؛النهایة فی غریب الحدیث، ج ٢، ص٣٤٩ و ج ‌٤، ص ‌٣١٤؛لسان العرب، ج ١، ص ٤٦٢ و ج ‌٢، ص ‌١٩٠.

[١] .البرهان فی علوم القرآن، ج ‌١، ص ‌١٠٣؛ الإتقان، ج ‌١، ص ‌٤٠٩.

[١٩٢]. به دندان می‌گیرند و می‌مکند سخبهم «سخب: گردنبدهای مهره‌ای، یمرثون سخبهم کنایه از ناتوانی در جواب است» غریب الحدیث، ج ‌١، ص ‌٣٧٩ ؛الفایق فی غریب الحدیث، ج ‌٣، ص ‌٢٣٨ ؛النهایة فی غریب الحدیث، ج ٢، ص٣٤٩ و ج ‌٤، ص ‌٣١٤؛لسان العرب، ج ١، ص ٤٦٢ و ج ‌٢، ص ‌١٩٠.