علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢١ - نوادر حکیم میرداماد در علم الحدیث

جمعیت کمی از آنها که خود تقسیم به شهرت روایی، عملی و فتوایی می‌گردد.[١]

مخالفت اجماع و یا به اصطلاح خرق اجماع جایز نیست؛ چنان که میرداماد به آن اشاره دارد وی می‌گوید:

لا یجوز خرق اجماع الخاصة کما لا یجوز خرق اجماع الأَمّة.[٢]

در حالی که مخالفت با مشهور به عنوان نوادر از اقوال گرچه متعارف نیست، ولی اتفاق افتاده است؛ مانند:

١. شیخ طوسی خبر ثقه، ولی فاسق را در افعال و جوارح؛ بر خلاف مشهور، مقبول می‌داند[٣].

٢. شهید ثانی شهرت را جابر ضعف سند نمی‌داند[٤].

٣. سید بن طاووس، با تقسیمی تازه، خبر را به چهار قسم صحیح، حسن، موثق و ضعیف تقسیم نموده است؛[٥] در حالی که مشهور بین قدما و زمان خود او خبر را به صحیح، ضعیف، مقبول و غیر مقبول تقسیم نموده‌اند[٦].

٤. شیخ بهایی حدیث منقطع را با حذف یک نفر از سند می‌داند[٧]؛ بر خلاف مشهور که در تعریف منقطع حذف یک نفر و یا بیشتر را معتبر می‌دانند[٨].

به هر حال، ندرت و شذوذ در تقابل با شهرت است[٩]؛ امّا نوادر[١٠] از حکیم میرداماد عبارت‌اند از:

[١]. معجم مصطلحات اصول الفقه، ص ٣٧.

[٢]. حاشیة علی مختلف الشیعة، ٦١ .

[٣]. موسوعة مصطلحات اصول الفقه عند المسلمین، ج ١، ص ٨٣٤ .

[٤]. حاشیة علی مختلف الشیعة، ٦١ .

[٥]. العدّة فی اصول الفقه، ج١، ص ٣٨٢.

[٦]. فوائد القواعد، ٩٦.

[٧] . منتقی الجمان ج ١، ص ١٣.

[٨]. اصول الحدیث و احکامه، ص ٤٢.

[٩]. الوجیزة، ص ٣.

[١٠]. اصول الحدیث و احکامه، ص ٩٢.