علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٤ - سرمقاله
لغت، حدیث و فرهنگ، حدیث و تربیت، حدیث و کلام، حدیث و مذاهب اسلامی، حدیث و تصوّف، پیامبرپژوهی، پیامبر و سیاست، صحابهپژوهی، و موضوعات متفرّقه، تقسیم کرده است. این تقسیمبندی موضوعی، گرچه دقیق و کامل نیست، اما تنوّع نگاه به حدیث (در ترکیه) را نشان میدهد.
نکتۀ دیگری که از مطالعۀ این مقاله و دقّت در آن به دست میآید، اهتمام ویژۀ پژوهشگران ترکیه به برخی موضوعات است که در دستهبندی نویسنده، عنوان مستقل نیافتهاند، مانند:
١. نقد و بررسی روایات مربوط به زن، از قبیل:
ـ المرأة فی الأفکار الجامدة المستندة إلی الروایات، علی عثمان آتش، استانبول، ٢٠٠١م.
ـ مسألة خلق المرأة: دراسة منهجیة فی حدیث الضلع، جمال آغیرمان، استانبول، ٢٠٠١م.
ـ المرأة فی أربعین حدیثاً مع شرحها، زکریا گولر، قونیه، ١٩٩٧م.
ـ أثر التعصب الأعمی و تحکّم الرجل فی الروایات ضد المرأة، هدایت طوقصال، آنکارا، ٢٠٠٠م.
ـ الأحادیث الموضوعة ضد المرأة، مصطفی چِلیک، استانبول، ١٩٩٥م.
٢. بررسی نقش زنان در حوزۀ حدیث، مانند:
ـ مکانة النساء فی علم الحدیث، نصر الدین بول أللی، استانبول، ١٩٩١م.
ـ سیدتنا عائشه (رضی الله عنها) محدثة، نوزاد عاشق، ازمیر، ١٩٨٧م.
ـ الاجابة لإیراد ما استدرکته عائشة علی الصحابة، تحقیق: بنیامین اِرول.
ـ ابن الجوزی و کتابه «أحکام النساء»، ندیم اورخان، استانبول، ١٩٨٩م.
٣. پژوهشهایی در زمینۀ جریانهای فکری حوزۀ حدیث و فقه الحدیث، مانند:
ـ فهم أحمد بن حنبل للحدیث و مسنده، عارف آلقان، آنکارا، ١٩٩٧م.
ـ فهم الشیعة للحدیث، جمال صوفو اوغلو، آنکارا، ١٩٧٧م.
ـ فهم الحدیث عند أبی حنیفة و منهجه و مذهبه، اسماعیل حقّی اونال، آنکارا، ١٩٨٩م.
ـ فهم الحدیث عند المعتزلة، حسین خانصو، آنکارا، ٢٠٠٣م.
ـ الخَلفیات التاریخیة لإیدئولجیة الحدیث، محمد امین اوز افشار، آنکارا، ١٩٩٩م.
ـ مناقشات بین فقهاء الأحناف و محدّثی الظاهریة و أسباب اختلافهم، زکریا گولر، قونیه، ١٩٩٢م.
ـ فهم السنة عند الصحابة، بنیامین اِرول، آنکارا، ١٩٩٦م.
ـ فهم السنة عند أهل الحداثة من جانب فکر التجدید فی الإسلام، ابراهیم خطیب اوغلو، استانبول، ١٩٩٦م.
٤. موردیابی:
شناسایی، بازیابی و بازسازی مصادر کهن و از میان رفته (مفقود) و نشان دادن دوبارۀ آنها و سهمشان در شکلگیری جوامع حدیثی، یکی از فعالیتهای جدید و بسیار مهم در حوزۀ حدیث است و فؤاد سِزگین،