علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٩٥ - پژوهشی در بارۀ خطبههای جمعه و عیدین امام علی
٣. قسمتهایی از این خطبه را نصر بن مزاحم، در کتاب وقعة صفین از عمربن سعد الأسعدی عن الحارث بن الحضیرة عن عبد الرحمان بن عبید بن أبی الکنود و غیره نقل کردهاند. و اشاره نمودهاند که حضرت علی پس از جنگ جمل، در سال ٣٦ هجری قمری و در دوازدهم ماه رجب، وارد شهر کوفه گردیده و در مسجد جامع این شهر، خطبهای طولانی ایراد فرمودهاند.[١]
٤. شیخ مفید هم به دو طریق قسمتهایی از این خطبه را در کتاب الأمالی ذکر فرمودهاند. البته مرحوم شیخ، هیچ اشارهای به جمعه بودن این خطبه، نکردهاند. طرق نقل شیخ مفید چنین است:
الف:
حدثنا الشیخ الجلیل المفید أبو عبد الله محمد بن محمد بن النعمان أید الله تمكینه قال أخبرنی أبو بكر محمد بن عمر الجعابی قال حدثنا محمد بن الولید قال حدثنا غندر محمد قال حدثنا شعبة عن سلمة بن كهیل عن أبی الطفیل عامر بن واثلة الكنانی رحمه الله قال سمعت أمیر المؤمنین یقول ... .[٢]
ب: عن علی بن مهزیار عن عاصم عن فضیل الرسان عن یحیی بن عقیل قال قال علی ....[٣]
خطبه پانزدهم:
أَیهَا الناس، اِحفِظوُا عَنّی خَمساً، فَلَو شَدَدتُّم إلَیها المَطایا حَتی تُنضُوها لَم تَظفرُوا بِمِثلِها: إلا... .[٤]
این خطبه در کتاب العقد الفرید بدون ذکراسامی روات، نقل گردیده است.[٥] همچنین، مؤلّف کتاب مصباح البلاغة در اول خطبه چنین نوشتهاند:
العقد الفرید للمالکی، ایضاً قال و خطب علی، ...[٦] ، بدین معنا که مؤلّف این کتاب نیز، مصدر اصلی این خطبه را، کتاب العقد الفرید دانستهاند.
[١] . نهج البلاغة، خطبه ٢١٧.
[٢] . الأمالی (مفید)، ص ٢٨٠.
[٣] . همان.
[٤] . العقد الفرید، ج ٤، ص ٨٠ ـ ٨١ .
[٥] .البدایة و النهایة، ج ٧، ص ٣٠.
[٦] .مصباح البلاغة، ج ٢، ص ٣٦١ . از عبارت «ایضاً چنین استفاده میشود که این خطبه را دیگر محدثان نیز نقل کردهاند و مؤلّف مصباحالبلاغة هم آنها را دیده است».