علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٩١ - پژوهشی در بارۀ خطبههای جمعه و عیدین امام علی
خطبه ششم:
اَلْحَمْدُ للَّهِ الَّذی خَلَقَ السَّموَاتِ وَ الأَرْضَ وَ جَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَ النُّورَ ثُمَّ الَّذینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ یعْدِلُونَ، لاَ نُشْرِکُ ... .[١]
این خطبه از طُرق متعددی، بدین نحو، نقل گردیده است:
١. شیخ طوسی این خطبه را به روایت أبی مخنف، نقل کرده است.[٢]
٢. شیخ صدوق نیز با اختلاف اندکی در الفاظ، این خطبه را ذکر کردهاند.[٣]
٣. شیخ زاهد ورّام نیز، قسمتی از خطبه را بدون اشاره به ناقص بودن آن، به امام علی نسبت دادهاند.[٤]
خطبه هفتم:
اَللَّهُ أَکْبَرُ، اللَّهُ أَکْبَرُ، لاَ إِلهَ إِلاَّ اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ. اَللَّهُ أَکْبَرُ وَ للَّهِ الْحَمْدُ. اَلْحَمْدُ للَّهِ عَلی مَا هَدَانَا، وَ لَهُ الشُّکْرُ ... .[٥]
١. شیخ صدوق بدون هیچ اشارهای به نام روات، این خطبه را در کتاب خود ذکر کردهاند.[٦]
٢. شیخ طوسی نیز، به صورت مرسل، چنین نقل کردهاند: عن أبی مخنف عن عبد الرحمن بن جندب عن أبیه عن علی.[٧] همچنین، مرحوم کاشف الغطا نیز، این خطبه را با همین سند، در مستدرک نهجالبلاغة، ذکر کردهاند.[٨]
٣. شیخ مفید هم سند دیگری را برای این خطبه، چنین نقل کردهاند:
عن أبی عبید الله محمد بن عمران المرزبانی عن احمد بن محمد المکی عن أبی العیناءعن محمد بن الحکم عن لوط بن یحیی عن الحارث بن کعب عن مجاهد عن علی.[٩]
خطبه هشتم:
الْحَمْدُ لِلَّهِ أَهْلِ الْحَمْدِ وَوَلِیهِ، وَمُنْتَهَی الْحَمْدِ وَمَحَلِّهِ، الْبَدِیءِ الْبَدِیعِ ، الْأَجَلِّ الْأَعْظَمِ، الْأَعَزِّ الْأَكْرَمِ... .[١٠]
[١]. تمامنهجالبلاغة، ص ٣٨١.
[٢]. همان.
[٣]. الأمالی (طوسی)، ص ٧١٣.
[٤]. الأمالی (مفید)، ص ٢٠٧، حدیث ٣٩.
[٥].. تمامنهجالبلاغة، ص ٣٨٥.
[٦]. تمامنهجالبلاغة، ص ٣٨١.
[٧].مصباح المتهجد، ص ٦٠٣ ـ ٦٠٦ .
[٨].الأمالی (صدوق)، مجلس ٢١، ص ٥٤ .
[٩].الأمالی (مفید)، مجلس ٢٠، ص ١٥٩.
[١٠]. الکافی، ج ٨، ص١٤٨ ـ ١٥٠.