پژوهش‌های حدیثی، در دوران معاصر، از روند رو به رشد و قابل قبولی برخوردار بوده‌اند. از این پژوهش‌ها، آنچه به زبان عربی منتشر شده یا می‌شود، غالباً در دسترس پژوهش‌گران و محققان حوزۀ حدیث، قرار می‌گیرد و از آن، مطلع می‌شوند. رتبۀ دوم در اطلاع رسانی شدن نیز از آنِ پژوهش‌هایی است که به زبان‌ انگلیسی منتشر می‌شوند؛ امّا پژوهش‌هایی که به سایر زبان‌ها (مانند: فارسی، فرانسه، ترکی و اردو) صورت گرفته‌اند، در بن بست اطلاع‌رسانی قرار دارند، با این که پژوهش‌های انجام یافته و به سامان رسیده در این زبان‌ها، گاه بسیار عالی و تأثیرگذارند.

یکی از جوامع اسلامی‌ که پژوهش‌هایش تا کنون کمتر به بیرون از مرزهای آن راه یافته، کشور ترکیه است. ترکیه در دورۀ جدید، یعنی قریب به یکصد سال اخیر (از ١٩٢٤م، یعنی فروپاشی سلطنت عثمانی و شکل‌گیری جمهوری ترکیه، تا کنون)، در رشتۀ حدیث، گام‌های بلندی برداشته و پا به پای مباحث نو در غرب و نزد مستشرقان، پیشرفت داشته است و با قاطعیت می‌توان اعلام کرد که از پژوهش‌های جهان عرب در برخی زمینه‌ها جلوتر است و در برخی زمینه‌ها نیز پا به پای آن، حرکت کرده است (گر چه در حوزۀ تصحیح و احیای میراث، فعالیت چشمگیری در آن جا دیده نمی‌شود). یکی از شواهد این ادّعا، دوفصل‌نامۀ علمی ـ تخصصی «مجلۀ پژوهش‌های حدیث»[١] است که از سال ٢٠٠٣م، با گسترۀ بین المللی، در ترکیه (استانبول) منتشر می‌شود.[٢]

دیگر شاهد مدّعای ما، مقاله‌ای است که در این شماره با عنوان «پژوهش‌های حدیثی در دورۀ جمهوریّت ترکیه» منتشر می‌شود. نویسندۀ آن، دکتر بنیامین اِرول[٣]، استاد حدیث در دانشکدۀ الهیات دانشگاه آنکاراست. در این مقاله، قریب به سیصد کتاب و پایان‌نامه در حوزۀ حدیث، معرفی شده است. نویسنده، این آثار را به موضوعاتی از قبیل: حُجّیت و جایگاه سنّت، تاریخ حدیث، علوم حدیث، اصول الحدیث و مصطلحاته، مصادر الحدیث، علم رجال و جرح و تعدیل، آثار محدّثان، حوزه‌ها و مراکز حدیثی، فهم حدیث و سنّت، شرح و تأویل حدیث، نقد الحدیث، احادیث موضوع، مناقشات محدّثان، حدیث و

[١]. HADIS TEKIKLERI DERGISI.

[٢]. این مجله، پیش از این، در فصل‌نامۀ علوم حدیث (ش ٣٩، بهار ١٣٨٥، ص ١٤٨ ـ ١٦٣)، معرفی شده است.

[٣]. Erol. Bunyamin