١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢٦ - نوادر حکیم میرداماد در علم الحدیث

این مبنا استوار ساخته است؛ برای مثال به موارد ذیل اشاره می‌شود:

الف. روایات ثعلبة را به میمون صحیح می‌داند و از کشی و نجاشی شواهدی می‌آورد.[١]

ب. طریق محمد بن اسماعیل نیشابوری را صحیح می‌انگارد، نه حسن. و دلیل آن را این می‌داند که محمد بن اسماعیل کمتر روایتی را از غیر ابی محمد الفضل بن شاذان نیشابوری نقل نموده است.[٢]

ج. طریق محمد بن احمد العلوی صحیح است و عدم تنصیص بر حال وی قادح نیست. میرداماد حال وی را در جلالت بالاتر از تصریح بر وثاقتش می‌داند.[٣] وی این نظر را دقیقاً در بارۀ عبدالعظیم حسنی یادآور می‌شود.

د. طریق احمد بن هلال العبرتایی را معتمد می‌داند و بر خلاف ابن غضایری ـ که وی را قدح نموده ـ اعتماد قدمای اصحاب در قبول روایت این روای را مؤیّد اعتماد خود دانسته است و بیان می‌دارد که قدح احمد بن هلال بدون سبب است. این در حالی است که دانستن جهت قدح ضروری است.[٤]

ر. محمد بن عیسی ـ که ظن به تضعیف وی می‌رود ـ ضعیف نمی‌داند. همچنین استثنای نام وی از نوادر الحکمه موجب تضعیف وی نخواهد بود. وی دلایل ناهضه‌ای بر توثیق این راوی می‌آورد.[٥]

ز. داوود بن الحصین الانصاری موثق است و تضعیف وی را کارساز نمی‌داند[٦].

ح. میرداماد عبارت کشی را ـ که می‌گوید: «اجمعت العصابة علی تصحیح ما یصّح من هؤلاء و تصدیقهم لما یقولون و اقّروا لهم بالفقه»[٧] ـ منحصر به آنچه کشی اختصاص به اصحاب اجماع داده است، نمی‌داند و توسعه می‌دهد و اضافه می‌نماید که:

همه کسانی که نجاشی، شیخ و صدوق ثقه دانسته‌اند و در مورد ایشان گفته‌اند «لایروی عن الضعفاء ولایحمل الحدیث الّا عن ثقات»، مراسیلشان در حکم مسانید مقبوله است.

وی در مورد عبدالله بن بکیر و راویان نظیر او، با عنایت به اجماع عصابه، حکم به تصحیح روایاتشان نموده است و فساد مذهب ایشان را قادح نشمارده است.[٨]

٦ . صحت روایت عبدالله بن بکیر

میرداماد عباراتی را از شهید در اللمعه[٩] می‌آورد که مفاد روایت در آن از طریق عبدالله بن بکیر[١٠] خلاف


[١]. الاربعین فی اصول الدین، ص ٢٩٤.

[٢]. الرواشح السماویة، ص ٩٣.

[٣]. همان، ٨٩ .

[٤]. الرواشح السماویة، ص ١٢١.

[٥]. همان، ١٢٩.

[٦]. همان، ١٧٦ ـ ١٧٧.

[٧]. همان، ٢٤٣

[٨]. همان، ٢٤٤.

[٩]. رجال الکشی، ج ١، ص ٣٧٥.

[١٠]. الرواشح السماویة، ص ٩١ ؛ ضوابط الوضاع (نسخه خطی) ص ١٦٦.