علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢٢٧ - پژوهشهای حدیثی در دورۀ جمهوریت تركیه بنیامین أرول
دكتری و ارشد نزدیک به هزار عدد رسید. بعد از سال ١٩٩٠ م، با استمرار جریان ترجمه متون به زبان تركی[١]، پژوهشگرانِ ترک به تالیف آثار و ارائه دیدگاههای علمی پرداختند كه در نوع خود به نوآوری در روشِ پژوهش متمایز بودند. شاخصۀ روش جدید، جمع دانش قدیم و جدید مطابق با نیازهای نوآمد، بدون تقلید و كجروی بود. ترجمه برخی از این آثار به عربی
و زبانهای دیگر میتواند برای پژوهشگران و علاقهمندان به علوم اسلامی مفید باشد. اینک پنج گونه از پژوهشهای حدیثی را به ترتیب زمان تالیفشان در دورۀ اول یاد میكنیم
و به دنبال آن، پژوهشهای دورۀ دوم و سوم را بر اساس زمان تالیف و طبقهبندی موضوعی آنها معرفی میكنیم.
پژوهشهای حدیثی دوره نخست
ـ تاریخ الحدیث، إسماعیل حقی إزمیرلی، ط. إصطنبول ـ ١٩٢٤م[٢].
ـ الروایات الدینیة وغیر الدینیة، ذاكر قدری أوغان، إصطنبول،١٩٢٦م، (مجلة كلیة الإلهیات دار الفنون، العدد الأول، ص ١٣٢ ـ ٢١٠)، (ط. صامصون،٢٠٠٠م، به كوشش عثمان كونر[٣]).
ـ صحة الأحادیث الواردة فی كتب الأخلاق والتصوف مناقشات بین إسماعیل حقی إزمیرلی والشیخ صفوت أفندی، إصطنبول،١٩٢٢ ـ ١٩٢٧م، (ط. إصطنبول،٢٠٠٢، بعنایة إبراهیم خطیب أوغلو، ٢٣٠ص)[٤].
ـ مقدمة فى أصول الحدیث، أحمد نعیم، إصطنبول، ١٩٢٨، ٤٩٨ ص.[٥]
ـ ترجمة و شرح التجرید الصریح (مختصر صحیح البخاری)، زبیدی، أحمد نعیم وكامل میراث، ط. إصطنبول، ١٩٢٨ ـ ١٩٤٨، ١٢مجلدا.[٦]
ـ أقوال نبینا الوجیزة، أحمد حمدی آق سكی، ط. آنكارا، ١٩٤٥م.[٧]
ـ ألف حدیث وحدیث، إسماعیل حقی إزمیرلی، إصطنبول، ١٩٢٨م[٨].
ـ لماذا أكثر محمدˆمن الزواج؟ مصطفى صادق وجدانی، ط. إصطنبول، ١٩٢٨م.[٩]
[١]. البرهان، ج ٢ ص ١٥٦ ـ ١٥٧؛ الاتقان، ج ٤ ـ ٣، ص ٤٧٢ ـ ٤٧٣.
[٢]. تدریب الراوی، ج ٢، ص ١٩١.
[٣]. الرعایة لحال البدایة، ص ٩١ ـ ٩٣؛ الرواشح السماویة، ص ٢٦٤؛ علم الحدیث و درایة الحدیث، ص ٤٦.
[٤]. الدرایة فی علم مصطلح الحدیث، ،ص ٤٥ ـ ٤٦.
[٥]. مقباس الهدایة، ج ١، ص ٣٢٩.
[٦]. معجم رجال الحدیث، ج١، ص ٨٢ ـ ٨٣ .
[٧]. لمیزان، ج١٢، ص٢٦١ ـ ٢٦٢.
[٨] اصل مقاله به زبان عربی در نشست علمی «حدیث پژوهی در تركیه» در تاریخ ٥/٣/١٣٨٩ با حضور استادان و محققان علوم حدیث در پژوهشكده علوم و معارف حدیث قم توسط نویسنده مقاله ارائه شد. مترجم، بخشهایی از مقاله را با استفاده از مطالب دیگر دكتر ارول تكمیل كرده و همچنین تمامی پانوشتهها به همراه متن اصلی آن در مقاله و كتابنامه نیز به اصل مقاله افزوده شده است. در پانوشتها مقصود از Doktora رساله دكتری، Ogretim Uyeligi Tezi رساله ارائه شده برای عضویت در هیئت علمی، Profesorluk Takdim Tezi: مقاله برای ارتقا به رتبه استادی و Docentlik Tezi مقاله برای ارتقا به رتبه استادیاری است.
[٩] استادیار دانشكدۀ الهیات دانشگاه آنكارا تركیه.