و اصولی که از محضر پیامبر آموخته است، استنباط کرده باشد. از این رو، به دریافت آن از جانب پیامبر تصریحی ندارد و تنها اجتهادی از سوی خودش است و صحت و سقم آن به میزان فهم و هوش و گستره اطلاعات علمی وی بستگی دارد .هر چند که این صحابه عادل باشد؛ از نظر مذهب شیعه صرف عدالت حجیت نمی‌آورد، بلکه آن چیزی که سبب حجیت می‌شود، فقط عصمت است.

نتیجه

در تعریف صحابه بین شیعه و اهل سنّت اختلاف‌هایی وجود دارد . اهل سنَت مفهوم صحابی را آن قدر وسعت داده که هر کس پیامبر را دیده است، صحابه پیامبر می‌داند؛ امّا شیعیان قیدهای تبعیت، تلازم و مصاحبت نسبتاً طولانی را در صحابه بودن شرط می‌دانند.

در بسیاری از کتاب‌ها به اهل سنّت نسبت داده‌اند که آنها معتقدند همه صحابه، بدون استثنا، عادل‌اند؛ در حالی که در بین آنها افرادی پیدا می‌شوند که به عدالت برخی از صحابه معتقد باشند، ولی اکثرشان بر عدالت همه صحابی اتفاق دارند که استدلالشان بر اساس برخی از آیات قرآن و برخی از روایات است. به نظر شیعه هرگز صحابی بودن آفرینندۀ مصونیت از گناه نیست. شیعه معتقد است گروه صحابه، به سان دیگر گروها، از طبقات مختلف تشکیل یافته و در میان آنان فاسق، عادل، پرهیزکار، آلوده وجود داشته است و باید حال یکایک آنان را به طور مجزا مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار داد. عامه بر اساس عدالت صحابه قول آنان را حجت می‌دانند و روایات موقوف را جزء روایات صحیحه به حساب می‌آورند امّا شیعیان صرف عادل بودن صحابه را سبب حجیت قول آنان نمی‌دانند، بلکه حجیت قول را، صرفاً از معصوم می‌پذیرند.

کتابنامه

ـ. اسد الغابة فی معرفة الصحابة، عز الدین ابن اثیر، بیروت: دار الکتب العلمیه، بی‌تا.

ـ آراء علما والمسلمین فی التقیة والصحابة والصیانة القرآن الکریم، سیدمرتضی رضوی، بیروت: الارشاد، ١٤٠٩ق.

ـ الاتقان فی علوم القرآن، جلال الدین سیوطی، بیروت: مؤسسة الکتب الثقافیه، ١٤١٦ق.

ـ الاحکام فی اصول الاحکام، سیف الدین ابی الحسن علی ابن ابی علی بن محمد آمدی، بیروت: دارالکتب العلمیة، بی تا.

ـ الاستیعاب فی معرفه الاصحابة، عبد البر محمد قرطبی، بیروت: دارکتب العلمیه، بی‌تا.

ـ الاصابة فی تمییز الصحابة، احمد ابن علی بن حجر عسقلانی، بیروت: دارالکتب العلمیه، ١٤١٥ق.

ـ اعیان الشیعة، سید محسن امین عاملی، بیروت: دارالتعارف المطبوعات، بی‌تا.

ـ الباعث الحثیث شرح اختصار علوم الحدیث، محمدشاکر، ریاض:‌مکتبة المعارف، ١٤١٧ق.

ـ بحار الأنوار، محمدباقر مجلسی، بیروت: مؤسسة الوفاء، ١٤٠٤ق.

ـ البحر المحیط فی التفسیر، محمد بن یوسف ابوحیان اندلسی، بیروت: دارالفکر، ١٤٢٠ق.