عدالت آنان با تعدیل و ثنای الهی در قرآن روشن و ثابت است و این اعتقاد ماست؛ مگر این که به طریق قطعی ثابت شود که یکی از آنها آگاهانه مرتکب فسق شده‌اند؛ در حالی که چنین چیزی اثبات نشده است.[٢]

٢) عدالت همه صحابه

عده‌ای از علمای اهل سنت به عدالت همۀ صحابه معتقدند[٣] و برآن‌اند که با دلایل قرآنی و روایی نظریۀ خود را به اثبات برسانند؛ برای نمونه به بیان بعضی نظرات و دلایل آنها برصدق گفتار خود می‌پردازیم:

همه صحابه عادل‌اند؛ آن هم به دلیل آیات قرآنی و حدیث «خیر الناس قرنی» و اجماع تعداد قابل توجهی از علما.[٤]

عدالت تمام آنها ثابت است.[٥]

صحابی معصوم نیستند.[٦] و همۀ آنها را عادل‌اند و بعضی بر بعضی دیگر برترندی دارند.[٧] همچنین با استناد به آیۀ ١٤٣ سورۀ بقره صحابی را این‌ گونه تعریف می‌شود که: شاهد نزول وحی بودند، پس تفسیر و تأویل را شناختند و پیامبر را یاری کردند؛ مبانی‌اش را بر پا داشتند و حافظ هدف و مبانی‌اش شدند و خداوند آنها را عادل نامید.[٨]

٣) عدالت برخی صحابه و فسق برخی دیگر

گروهی از اهل سنّت نیز به فسق برخی و عدالت عده‌ای دیگر از صحابه قایل شده‌اند. در میان این افراد نیز اقوال گوناگونی وجود دارد که در جزئیات با هم اختلاف نظر دارند آرای آنان را می‌توان به چند دسته تقسیم کرد:

گروه اول. عدالت به ملاک عدم دخول در فتنه، برخی از معتزله و در رأسشان عمرو بن عبید معتقدند کسانی که درفتنه‌ها داخل نمی‌شوند، عادل‌اند[٩] و کسانی را که با علی† جنگیدند فاسق می‌نامند.[١٠] از نظر معتزله عایشه و طلحه و زبیر و همه اهل عراق و شام فاسق‌اند؛ چون با علی† جنگیدند.[١١] آنان در شروع

[١]. الرعایة فی علم الدرایة، ص ٥ ـ ١٨٤.

[٢]. تنقیح المقال، ج ١، ص ٢١١.

[٣]. المیزان، ج ٦، ص ٢٠٤ ـ ٢٠٥.

[٤]. اسد الغابة، ج١، ص ٢٤؛ الاصابة، ج١، ص٢.

[٥]. اسد الغابة، ج١، ص٢٤.

[٦]. الجامع الحکام القرآن، ج ٨، ص٢٧٦.

[٧]. الاصابة، ج ١، ص ١٧.

[٨]. الکفایة، ص ٩٩.

[٩]. الاصابة، ج١، ص١٨؛ فتح المغیث، ج٣، ص٩٢.

[١٠] . اسدالغابة،ج ١،ص٢٥.

[١١] . سخاوی، ج ٣،ص ٩١، همان.