٣. مصاحبت همراه با دیدن؛ گفته شده مسلمانی که با پیامبر مصاحبت داشته یا او را ببیند.[٢] احمد بن حنبل نیز در تعریفی مشابه می‌گوید: هر کس یک سال یا یک ماه یا یک روز یا ساعتی مصاحب پیامبر باشد، صحابی محسوب می‌شود.[٣] همچنین صحابی به کسی گفته می‌شود که صحبت کند، امّا کمتر از آنچه که بر آن صحبت اطلاق شود؛ چرا که کسی که مجالستش زیاد باشد، فضل است.[٤]

می‌بینیم که این گروه مصاحبت در حد دیدن را به عنوان ملاکی برای صحابه بودن مطرح می‌کنند و همنشینی طولانی یک برتری بر دیگر صحابه می‌دانند.

ب) همراهی

١. همراهی در جنگ با پیامبر؛ سعید بن مسیب معتقد است صحابی کسی است یک یا دو سال با رسول خدا بوده و یا در یک یا دو جنگ با حضرت همکاری کرده‌ است.[٥]

بدر الدین ابن جماعه بر این کلام ایراد گرفته و این قول را ضعیف دانسته، زیرا بر طبق این تعریف، وائل بن حجر و امثال آنها صحابه نخواهند شد؛ در حالی که در صحابی بودنشان بحثی نیست. [٦] عراقی نیز اسناد این قول را به ابن مسیب صحیح ندانسته است.[٧]

٢. مصاحبت طولانی با پیامبر؛ ابن فورک می‌گوید: همنشینی او با رسول خدا باید زیاد باشد و به این امر معروف باشد.[٨]

٣. مصاحبت طولانی همراه با اخذ علم؛ برخی معتقدند صحابی کسی است که با پیامبر صحبت می‌کند و صحبتش طولانی باشد و از او علم بگیرد.[٩]

٤. همنشینی طولانی همراه به قصد تبعیت از پیامبر؛ صحابی کسی است که به قصد پیروی از رسول خدا با او هم نشینی طولانی داشته باشد؛ اما کسی که بدون قصد تبعیت با پیامبر همنشینی کند یا مصاحبت طولانی نداشته باشد، مثل مهمانان آن حضرت صحابه محسوب نمی‌شود. [١٠]مقصود از صحابی کسی است که ملازم پیامبر بوده و آن گرامی را نصرت داده و از نوری که با او نازل شده است، پیروی کرده‌اند. [١١]

[١]. لسان العرب، ج ٧، ص ٢٨٦.

[٢]. العین، ج٣، ص١٢٤.

[٣]. المفردات فی غریب القرآن، ص ٢٧٥.

[٤]. معجم المقاییس اللغة، ج ٣، ص ٣٣٥.

[٥]. جمهرة اللغة، ج ١، ص ٢٨٠.

[٦]. تدریب الراوی، ج ٢، ص ٢٠٩.

[٧]. الاصابة، ج ١، ص ٧ ؛ الفیة الحدیث، ص ٣٤٣.

[٨]. الکفایة فی علم الروایة، ص ٥ ؛ الفیة الحدیث، ص٣٤٦.

[٩]. الاصابة، ج ١، ص ٨ .

[١٠]. الفیة الحدیث، ص ٣٤٦.

[١١]. تدریب الراوی، ج ٢،ص ٢١١؛ اسد الغابة، ج ١، ص١٠ ـ ١١.