خواستم زبان به مدح شما بگشایم که دیدم کتاب الهی برای مدح شما کفایت می‌کند. چه بسیار فضایل و کراماتی که سورۀ ﴿هَلْ أَتَى٦٤٨٣٠; از شما خاندان برایم به تصویر کشیده است.[٤]

نتیجه

اصل نزول سورۀ ﴿هَلْ أَتَى٦٤٨٣٠; در شأن اهل بیت‰، مسأله‌ای است که در طول تاریخ، منابع عامه همگام با منابع شیعی به نقل آن همت گماشته‌اند. نیز، شهرت روایی و تواتر معنوی این قضیه ـ که حاصل کثرت روات آن در هر طبقه است ـ می‌تواند ما را از بررسی سندی آن مستغنی می‌سازد؛ گر چه پرداختن به ارزیابی سندی آن، اصالتش را بیش از پیش برای ما به تصویر خواهد کشید؛ زیرا:

اولاً. روایت صحیح السند و عالی المضمونی در دست است که از همه اشکالات سندی و محتوایی، عاری و خود، به تنهایی برای اثبات این فضیلت بسنده است.

ثانیاً. روایت صحیح مزبور، معتضد به روایات بسیار است که گر چه سند آنها به لحاظ ارزیابی‌های اولیۀ رجالی ضعیف به نظر می‌رسد، امّا بنا بر اصول علم مصطلح الحدیث در نزد عامه و خاصه، ضعف آنها منجبر به شهرت روایی است؛ به گونه‌ای که حتی اگر روایت صحیح مزبور نیز در دست نبود، باز این مجموعه روایی برای اثبات اصل فضیلت کفایت می‌نمود.

بزرگان عامه، حتی خود ابن جوزی، به این فضیلت اهل بیت‰ اقرار ورزیده و حتی کسانی چون سبط

[١]. «أهوى علیاً وإیمانی محبته, كم مشرک دمه من سیفه وكفا * إن كنت ویحک لم تسمع مناقبه , فاسمع مناقبه من هل أتى وكفى» ( التبصره، ج ١، ص ٤٠١).

[٢]. تذکرة الخواص، ص ٣١٥.

[٣]. روح المعانی، ج ٢٩، ١٥٧ ـ ١٥٨.

[٤]. فرائد السمطین، ج ٢، ص ٥٣.