مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٢٢ - ادلّه موافق
الْخِمارِ مِنَ الزّینَةِ وَ مادونَ السِّوارَینِ [١].
فضیل بن یسار میگوید: از امام صادق علیه السلام پرسیدم که آیا ذراعهای زن از قسمتهایی است که باید از غیرمحارم بپوشاند؟ فرمود: بلی و آنچه زیر روسری قرار میگیرد باید پوشیده شود، و همچنین از محل دستبند به بالا پوشیده شود.
٤. روایاتی که در باب احرام، پوشانیدن چهره را بر زن حرام میکند.
بسیار مستبعد است که بگوییم گشودن چهره در غیرحال احرام از محرّمات محسوب میشود و در حال احرام واجب است. و با درنظر گرفتن اینکه وقتی شخص مُحْرِم مناسک عمره یا حج را بجا میآورد معمولًا در میان اجتماع انبوهی از زن و مرد است، روشن است که اگر پوشانیدن چهره از مرد لازم باشد میباید قید شود؛ گذشته از اینکه در روایتی وارد شده است که حضرت باقر علیه السلام زنی را دید که در حال احرام به وسیله بادبزن چهره خود را پوشانیده است؛ امام علیه السلام شخصاً با چوبدستی خود بادبزن را از چهره آن زن دور فرمود.
از بعضی روایات فهمیده میشود که باز بودن چهره زن در حال احرام به جای باز بودن سر برای مرد است و منظور این است که محرم از تأثیر گرما و سرما رنج ببرد؛ چنانکه در حدیثی آمده است که زنی در حال احرام نقاب زده بود؛ حضرت باقر علیه السلام فرمود نقاب را بردار، زیرا اگر نقاب داشته باشی رنگ چهرهات تغییر نمیکند، یعنی باید آفتاب رنگ پوست صورتت را عوض کند.
پس منظور از اینکه مُحرِم اگر مرد است باید سر را برهنه کند و اگر زن است چهره را، این است که از آسایش و رفاهی که در حال معمولی برخوردار است قدری کاسته شود. ولی چون شارع مقدس میخواسته قانون «پوشش» به حال خود باقی باشد، به زن دستور نفرموده که سر را برهنه کند و تنها به برهنه کردن چهره اکتفا کرده است. و اگر شارع میخواست در حال احرام از قانون «پوشش» صرف نظر کند، ممکن بود برای زن هم برهنه کردن سر را لازم بشمارد. و در بین فقها هرگز کسی نگفته است که منظور شارع این است که در مورد احرام استثنائی برای پوشش قائل شده باشد.
[١]. کافی ج/ ٥ ص ٥٢١ و وسائل ج/ ٣، ص ٢٥ و وافی مجلد ١٢ ص ١٢١