مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥١٧ - ادلّه موافق
پرسیدم آیا آن خواجگان آزاد بودند یا برده؟ فرمود آزاد نبودند. پرسیدم اگر آزاد باشند باید سرها را از ایشان بپوشند؟ فرمود: نه.
در اینکه آیا خواجه و برده به زن محرم است یا نه، در تفسیر آیات بحث کردیم.
اکثر فقها میگویند محرم نیست ولی در هر حال دلالت این روایات- و روایات زیاد دیگر در این مورد با همه اختلافی که از سایر جهات دارند و در کافی و وسائل و سایر کتب حدیث مذکور است- بر اینکه استثنای چهره مفروغٌ عنه و مسلّم به شمار میرفته قابل تشکیک نیست.
د. در مورد زنان اهل ذمّه [١]:
السَّکونی عَنْ ابی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام قال: قالَ رَسولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله: لا حُرْمَةَ لِنِساءِ اهْلِ الذِّمَّةِ انْ ینْظَرَ الی شُعورِهِنَّ وَ ایدیهِنَ [٢].
سکونی (از اهل تسنن است و از حضرت صادق زیاد روایت دارد و مورد قبول و اعتماد علمای شیعه است) از امام صادق نقل کرده است که فرمود: پیغمبر فرمود:
حرام نیست که به موها و دستهای زنان اهل ذمّه نظر بشود.
ابُوالْبَخْتَری عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ ابیهِ عَنْ عَلی بْنِ ابی طالِبٍ علیه السلام: لابَأْسَ بِالنَّظَرِ الی رُؤوسِ النِّساءِ مِنْ اهْلِ الذِّمَّةِ [٣].
علی علیه السلام فرمود: نگاه به سر زنان اهل ذمّه جایز است.
در این مسأله که نظر به زنان اهل کتاب جایز است فقها و مجتهدین متفق میباشند.
الّا اینکه جمعی از فقها قیدی را اضافه کردهاند و آن این است که باید به مقداری که در زمان پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله بین خود اهل ذمّه متداول بوده است اکتفا کرد، یعنی باید دید چه مقدار را در آن زمانها نمیپوشانیدهاند، نگاه کردن به همان مقدار جایز است
[١]. یعنی مردمی که مسلمان نیستند ولی پیرو یکی از ادیان قدیم آسمانی میباشند و در پناه دولت اسلامی طبق قرارداد زندگی میکنند.[٢]. وسائل ج ٣/ ص ٢٦[٣]. وسائل ج ٣/ ص ٢٦