مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٩٠ - استیذان

ج. طفیلیانی که نیازی به زن ندارند (التّابِعینَ غَیرِ اولِی الْارْبَةِ).

قدر مسلّم، این جمله دیوانگان و افراد بُلْه را که دارای شهوت نیستند و جاذبهای را که در زن است درک نمیکنند شامل میگردد. بعضیها عمومیت بیشتری در آیه قائل شدهاند و آن را شامل خواجگان حرمسرا نیز دانستهاند به استناد اینکه خواجگان نیز حاجتی به زن ندارند.

محرم دانستن خواجگان و آوردن آنان به حرمسراها در زمانهای قدیم براساس همین فتوا بوده است.

برخی دیگر در آیه تعمیم بیشتری دادهاند و گفتهاند شامل فقرا و مساکین نیز میباشد، یعنی کسانی که وضع خاص آنان و شرایط آنان طوری است که در این عوالم نیستند. کسی که برای نانش معطل است و به خاطر لقمه نانی به دنبال آن میدود و مخصوصاً با فاصله طبقاتیای که بین آندو وجود دارد هرگز به فکر مسائل جنسی نخواهد بود.

ولی حقیقت این است که این اندازه توسعه در مفهوم آیه بسیار بعید است. قدر مسلّم همان طبقه اول است و اگر بیشتر تعمیم دهیم حداکثر این است که طبقه دوم را مشمول آیه بدانیم.

د. کودکانی که از امور جنسی بیخبرند یا توانایی ندارند (الطِّفْلِ الَّذینَ لَمْ یظْهَروا عَلی عَوْراتِ النِّساءِ).

این قسمت را نیز دو جور میتوان تفسیر کرد. کلمه «لَمْ یظْهَروا» از ماده «ظهور» است و با کلمه «عَلی» متعدی شده است. ممکن است ترکیب این دو کلمه مفهوم «اطلاع» را بدهد. پس معنی چنین میشود: کودکانی که بر امور نهانی زنان آگاه نیستند. و ممکن است مفهوم «غلبه و قدرت» را بدهد، پس معنی چنین میشود:

کودکانی که بر استفاده از امور نهانی زنان توانایی ندارند.

طبق احتمال اول مراد بچههای غیرممیز هستند که قدرت تشخیص این گونه مطالب را ندارند. اما طبق احتمال دوم مقصود بچههایی است که قدرت بر امور جنسی ندارند یعنی غیربالغ میباشند هر چند ممیز بوده باشند. طبق احتمال دوم اطفالی که همه چیز میفهمند و نزدیک به حد بلوغ میباشند ولی بالغ نمیباشند جزء استثناها هستند. فتوای فقها نیز بر طبق این تفسیر است.