روسریهایی هم که روی سر خود میانداختند از پشت سر میآویختند (همان طوری که الآن بین مردان عرب متداول است)، قهراً گوشها و بناگوشها و گوشوارهها و جلو سینه و گردن نمایان میشد. این آیه دستور میدهد که باید قسمت آویخته همان روسریها را از دو طرف روی سینه و گریبان خود بیفکنند تا قسمتهای یاد شده پوشیده گردد.

ابن عباس در تفسیر این جمله گفته است: «تُغَطّی شَعْرَها وَصَدْرَها و تَرائِبَها وَ سَوالِفَها» [١] یعنی زن مو و سینه و دور گردن و زیر گلوی خود را بپوشاند.

این آیه حدود پوشش را مشخص میکند. در ذیل این آیه شیعه و سنّی روایت کردهاند که:

«روزی در هوای گرم مدینه زنی جوان و زیبا درحالی که طبق معمول روسری خود را به پشت گردن انداخته و دور گردن و بناگوشش پیدا بود از کوچه عبور میکرد.

مردی از اصحاب رسول خدا از طرف مقابل میآمد. آن منظره زیبا سخت نظر او را جلب کرد و چنان غرق تماشای آن زیبا شد که از خودش و اطرافش غافل گشت و جلو خودش را نگاه نمیکرد. آن زن وارد کوچهای شد و جوان با چشم خود او را دنبال میکرد. همانطور که میرفت ناگهان استخوان یا شیشهای که از دیوار بیرون آمده بود به صورتش اصابت کرد و صورتش را مجروح ساخت. وقتی به خود آمد که خون از سر و صورتش جاری شده بود. با همین حال به حضور رسول اکرم رفت و ماجرا را به عرض رساند. اینجا بود که آیه مبارکه نازل شد: قُلْ لِلْمُؤْمِنینَ یغُضّوا مِنْ ابْصارِهِمْ الی آخر [٢]

[١]. مجمع البیان، ذیل آیه ٣١ سوره نور[٢]. کافی ج ٥/ ص ٥٢١ و وسائل ج ٣/ ص ٢٤ و تفسیر صافی و تفسیر دُرّالمنثور سیوطی ج ٥/ ص ٤٠ ذیل همین آیه.

این نکته باید یادآوری شود که معمولًا این حدیث که از جریان بازبودن بناگوش و دور گردن زنی و نگاههای شهوت آلود و عمدی مردی حکایت میکند در کتب اهل حدیث و مفسرین به عنوان شأن نزول آیه «قُلْ لِلْمُؤْمِنینَ یغُضّوا ...» آورده میشود و در ابتدا چنین به نظر میرسد که با آیه «وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ یغْضُضْنَ مِنْ ابْصارِهِنَ» سرو کاری ندارد و حال آنکه این دو آیه با هم نازل شدهاند و همچنان که آیه اول تکلیف نگاه مرد را روشن میکند آیه دوم به مفاد «وَ لا یبْدینَ زینَتَهُنَّ الّا ما ظَهَرَ مِنْها وَلْیضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلی جُیوبِهِنَّ» تکلیف زنان را روشن میکند. ظاهراً به همین جهت است که در تفسیر صافی این حدیث را ذیل آیه دوم نقل کرده است. استدلال ما بدین حدیث در اینجا نیز بر همین اساس است.