مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١١ - انتقادها

حتی الامکان مهر زنان زیاد نباشد؟ آیا جز این است که از نظر پیغمبر اسلام هدیه زناشویی مرد به نام مهر، و بخشش مهر یا معادل آن از طرف زن به مرد موجب استحکام الفت و علقه زناشویی میشود؟.

اگر نظر اسلام به این بود که مهر یک وثیقه مالی باشد، چرا در کتاب آسمانی خود گفت: «و اتُو النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحْلَةً»؛ چرا نگفت «و اتُو النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ وَثیقَةً»؟.

گذشته از همه اینها، نویسنده مزبور پنداشته که رسم مهر در صدر اسلام همین بوده که امروز هست. معمول امروز این است که مهر بیشتر جنبه ذمّه و عهده دارد؛ یعنی مرد مبلغی را طبق عقد و سند به عنوان مهر به عهده میگیرد و زن معمولًا آن را مطالبه نمیکند مگر وقتی که اختلاف و مشاجرهای به میان آید. این گونه مهرها میتواند جنبه وثیقه به خود بگیرد. در صدر اسلام معمول این بود که مرد هرچه به عنوان مهر متعهد میشد، نقد میپرداخت. علیهذا به هیچ وجه نمیتوان گفت که نظر اسلام از مهر این بوده که وثیقهای در اختیار زن قرار دهد.

تاریخ نشان میدهد که پیغمبر اکرم به هیچ وجه حاضر نبود زنی را بدون مهر در اختیار مردی قرار دهد. داستانی با اندک اختلاف در کتب شیعه و سنی آمده است از این قرار:

زنی آمد به خدمت پیغمبر اکرم و در حضور جمع ایستاد و گفت:

یا رسول اللَّه! مرا به همسری خود بپذیر.

رسول اکرم در مقابل تقاضای زن سکوت کرد، چیزی نگفت. زن سر جای خود نشست.

مردی از اصحاب بپا خاست و گفت:

یا رسول اللَّه! اگر شما مایل نیستید، من حاضرم.

پیغمبر اکرم سؤال کرد:

مهر چی میدهی؟.

- هیچی ندارم.

- اینطور که نمیشود. برو به خانهات، شاید چیزی پیدا کنی و به عنوان مهر به این زن بدهی.

مرد به خانهاش رفت و برگشت و گفت:

در خانهام چیزی پیدا نکردم.