مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦١٠ - پاسخهای استاد

همه آنها خود یک کتاب میشود.

مطلب را بزرگ جلوه داده است.

پاسخ ما اندازه کتاب را که ذکر نکردهایم. اتفاقاً اگر همه آنها که در همه ابواب حدیث شیعه و سنی آمده است جمع شود از این کتاب بزرگتر خواهد شد.

***. صفحه ٥٢٤.

در بسیاری از موارد، فقها در اثبات احکام به سیره تمسک میجویند. مثلًا در مورد ریش تراشی میگویند محکم ترین دلیل حرمت آن سیره مسلمین است که ریش را نتراشند. (البته در اینجا مناقشه شده که از نتراشیدن ریش که بین مسلمین متداول است میتوان استنتاج کرد که ریش گذاشتن حرام نیست، ولی اینکه ریش گذاشتن واجب باشد استنباط نمیشود، زیرا ممکن است مستحب و یا مباح باشد.) در مسأله پوشش وجه و کفین نیز به سیره مسلمین تمسک شده است.

این مناقشه محل مناقشه است زیرا که ریش نتراشیدن در بین مسلمین به طوری تلقی میشده که نباید تراشید نه به اینطور که مانعی ندارد نتراشیم. فافهم.

پاسخ چنین نیست ولهذا فقهای عصر حاضر در استناد به این سیره دچار اشکال و تردیدند.

***. صفحه ٥٢٥.

در ایران و در بین یهود و مللی که از فکر یهود پیروی میکردند حجاب به مراتب شدیدتر از آنچه اسلام میخواست وجود داشت. در بین این ملتها وجه و کفین هم پوشیده میشد، بلکه در بعضی از ملتها سخن از پوشیدن زینت زن و چهره زن نبود، سخن از پنهان کردن زن و به اصطلاح «قایم» کردن زن بود و این فکر به صورت عادت سفت و سختی درآمده بود. اسلام گرچه پوشانیدن وجه و کفین را واجب نکرد ولی تحریم هم نکرد، یعنی اسلام علیه پوشانیدن چهره قیام نکرد و باز گذاشتن را واجب ننمود و درنتیجه ملتهای غیرعرب که مسلمان شدند از همان عادت و رسم دیرین خود