مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٧٩ - پاسخهای استاد

یسْئَلُونَک عَنِ الْمَحیضِ قُلْ هُوَ اذی فَاعْتَزِلُوا النِّساءَ فِی الْمَحیضِ..

از تو درباره حیض سؤال میکنند. بگو نوعی بیماری است، در حال این بیماری با زنان نزدیکی نکنید.

قرآن این حال را فقط نوعی بیماری مانند سایر بیماریها خواند و هرگونه پلیدی را از آن سلب کرد.

بسیاری از مفسّرین «اذی» را به معنای پلیدی گرفتهاند، چنانکه در صافی آمده است:

«اذی مُسْتَقْذَرٌ یؤْذی مَنْ یقْرُبُهُ نِفْرَةً مِنْهُ» و در مجمع البیان آمده است: «اذی مَعْناهُ قَذِرٌ وَ نَجِسٌ، عَنْ قتادَةٍ وَالسُّدّی ...» و ظاهر تشریع غسل بعد از حیض نیز این است که حیض قذارت است و لهذا [حائض] از نماز هم ممنوع است زیرا که محدث است، و لفظ آیه هم که میفرماید:

«فَاعْتَزِلُوا النِّساءَ فِی الْمَحیضِ وَلا تَقْرَبوهُنَّ حَتّی یطْهُرْنَ» نیز تأیید همین تفسیر است زیرا که برأذی بودن حیض، متفرع فرموده است اعتزال را، و اگر مراد از «اذی» بیماری بود شایسته بود که بر آن متفرع شود که مثلًا به زن تکالیف شاقّه نکنید و خلاصه مانند یک بیمار با او مدارا کنید؛ و اگر گفته شود که ترک مجامعت هم به خاطر رعایت بیماری اوست، پاسخ میگوییم که نباید تنها همین یک مطلب بر آن تفریع شود؛ گذشته از اینکه کلمه «یطْهُرْنَ» نیز میفهماند که زن در حال حیض ناپاک است. توضیح بیشتر اینکه در لفظ «أذی» دو احتمال هست؛ یکی اینکه حیض اذیت است برای زن، چون شبیه به یک بیماری است؛ دوم اینکه اذیت است برای مرد، زیرا که موجب تنفر است، و ظاهر دومی است نه اولی ..

پاسخ مسأله قذارت حیض در حد قذارت هر حدث دیگر که با غسل مرتفع میشود ربطی به پلیدی مورد بحث ندارد که یهودیان زن را در ایام حیض در محل دوری نگهداری میکردهاند و به آن نزدیک نمیشدهاند. این پلیدی چیزی از نوع شومی و یا از نوع پلیدی سگ است میان مسلمین که به تمام وجود پلید است و مسلم از تماس و لمس او پرهیز دارد. پلیدی در حد یک حدث را انکار نکرده و صریحاً اعتراف کردهایم. آنچه مفسرین گفتهاند بیش از این نیست. کلمه «اذی» مسلّماً به معنی قذارت نیست، حداکثر این است که قذارت موجب اذی برای مرد باشد و چون متعلَّق اذی حذف شده که لَکمْ یا لَهُنَ، ظاهر این است که