مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٣٨ - شرکت زن در مجامع

این زمینه هست [١] بر زنان واجب نیست که در نماز جمعه شرکت کنند مگر آنکه حضور به هم رسانند.

بعد از حضور واجب است شرکت کنند و ترک نکنند [٢] بر زنان واجب نیست که در نماز عیدین شرکت کنند ولی از شرکت کردن ممنوع نمیباشند. برای زنان صاحب هیئت و جمال شرکت در این مجامع مکروه است [٣] پیغمبر اکرم زنان خود را- با قید قرعه- با خود به سفر میبرد. بعضی از اصحاب نیز چنین میکردند [٤] پیغمبر اکرم از زنان بیعت گرفت ولی با آنها مصافحه نکرد، دستور داد ظرف آبی آوردند، دست خود را در آن فرو برد و دستور داد زنان دست خویش در آب فرو برند، همین را بیعت شمرد [٥]. عایشه گفت هرگز دست پیغمبر در همه عمر دست یک زن بیگانه را لمس نکرد.

زنان را از تشییع جنازه منع نکردگو اینکه آن را لازم هم نشمرد. رسول خدا ترجیح داد زنان در تشییع جنازه شرکت نکنند. در عین حال در موارد خاصی شرکت کردهاند و احیاناً نماز خواندهاند. در روایات ما آمده است که وقتی زینب دختربزرگ رسول اکرم وفات کرد زهرای مرضیه سلام اللَّه علیها و زنان مسلمانان آمدند و بر وی نماز خواندند [٦]. از نظر روایات شیعه برای زنان جوان شرکت در تشییع جنازه مکروه است. علمای اهل تسنن از امّ عطیه نقل کردهاند که گفت: رسول اکرم ما را توصیه کرد که در تشییع جنازه شرکت نکنیم ولی منع نفرمود [٧] اسماء، دختر یزید انصاری، از طرف زنان مسلمان مدینه مأمور شد به نمایندگی آنان نزد رسول خدا برود و پیام گلایه آمیز زنان مدینه را به رسول خدا ابلاغ کند و

---

[١]. رجوع شود به کتب مغازی و سیر و تواریخ صدر اسلام. ایضاً رجوع شود به صحیح مسلم ج ٥/ ص ١٩٦- ١٩٧ و سنن ابوداود ج ٢/ ص ١٧ و جامع ترمذی ص ٢٤٧.[٢]. وسائل ج ١/ ص ٤٥٦[٣]. وسائل ج ١/ ص ٤٧٤[٤]. صحیح بخاری ج ٧/ ص ٤٣. همه مورخین این مطلب را نوشتهاند.[٥]. این جریان نیز مورد اتفاق مورخین و مفسرین است. مورخین ضمن وقایع فتح مکه، و مفسرین ذیل آیه ١٢ از سوره ممتحنه ذکر کردهاند. ایضاً کافی ج ٥/ ص ٥٢٦.[٦]. وسائل ج ١/ ص ١٥٦[٧]. صحیح مسلم ج ٣/ ص ٤٧ و صحیح بخاری ج ٢/ ص ٩٤ و سنن ابوداود ج ٢/ ص ١٨٠