مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠٢ - حریم عفاف

الْجِلْبابُ خِمارُ الْمَرْأَةِ الَّذی یغَطّی رَأْسَها وَ وَجْهَها اذا خَرَجَتْ لِحاجَةٍ..

جلباب عبارت است از روسریای که در موقع خروج از منزل به کار برده میشود و سر و صورت را با آن میپوشانند.

ولی ضمن تفسیر آیه میگوید:

ای قُلْ لِهؤُلاءِ فَلْیسْتُرْنَ مَوْضِعَ الْجَیبِ بِالْجِلْبابِ وَ هُوَ الْمُلائَةُ الَّتی تَشْتَمِلُ بِهَا الْمَرْأَةُ..

مقصود این است که با روپوشی که زن به خود میگیرد محل گریبان را بپوشاند.

بعد میگوید:

«و گفته شده است که جلباب همان چارقد است و مقصود آیه این است که زنان آزاد در وقت بیرون رفتن پیشانیها و سرها را بپوشانند.».

چنانکه ملاحظه میفرمایید معنی «جلباب» از نظر مفسران چندان روشن نیست.

آنچه صحیحتر به نظر میرسد این است که در اصل لغت کلمه «جلباب» شامل هر جامه وسیع میشده است ولی غالباً در مورد روسریهایی که از چارقد بزرگتر و از ردا کوچکتر بوده است به کار میرفته است. ضمناً معلوم میشود دو نوع روسری برای زنان معمول بوده است: یک نوع روسریهای کوچک که آنها را «خِمار» یا «مقنعه» مینامیدهاند و معمولًا در داخل خانه از آنها استفاده میکردهاند. نوع دیگر روسریهای بزرگ که مخصوص خارج منزل بوده است. این معنی با روایاتی که در آنها لفظ «جلباب» ذکر شده است نیز سازگار است، مانند روایت عبیداللَّه حلبی که در تفسیر آیه ٦٠ سوره نور نقل کردیم. مضمونش این بود که در مورد زنان سالخورده جایز است خمار و جلباب را کنار بگذارند و نگاه به موی آنها مانعی ندارد. از این جمله فهمیده میشود که جلباب وسیله پوشانیدن موی سر بوده است.