مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٥ - انطباق یا نسخ؟

اسلام یک دین جاودانی است و با هر عصر و زمانی قابل انطباق است.

همینکه میپرسیم کیفیت این انطباق چگونه است و فرمول آن چیست؟ میگویند: اگر دیدیم اوضاع زمان عوض شد، فوراً آن قوانین را نسخ میکنیم و قانون دیگر به جای آنها وضع میکنیم!!.

نویسنده «چهل پیشنهاد» این مشکل را به همین صورت حل کرده است؛ میگوید:

«قوانین دنیوی ادیان باید حالت نرمش و انعطاف داشته و با پیشرفت علم و دانش و توسعه تمدن، هماهنگ و سازگار باشد و این قبیل نرمشها و انعطاف و قابل تطبیق به اقتضای زمان بودن نه تنها بر خلاف تعالیم عالیه اسلام نیست بلکه مطابق روح آن میباشد (مجله زن روز، شماره ٩٠، صفحه ٧٥).».

نویسنده مزبور، در قبل و بعد این جملهها میگوید: چون مقتضیات زمان در تغییر است و هر زمانی قانون نوینی ایجاب میکند و قوانین مدنی و اجتماعی اسلام متناسب است با زندگی ساده عرب جاهلیت و غالباً عین رسوم و عادات عرب جاهلی است و با زمان حاضر تطبیق نمیکند، پس باید قوانین دیگری امروز به جای آنها وضع شود.

از این گونه اشخاص باید بپرسید: اگر معنی قابلیت انطباق با زمان قابلیت آن برای منسوخ شدن است، کدام قانون است که این نرمش و انعطاف را ندارد؟ کدام قانون است که به این معنی قابل انطباق با زمان نیست؟!.

این توجیه برای نرمش و قابلیت انطباق اسلام با زمان، درست مثل این است که کسی بگوید: کتاب و کتابخانه بهترین وسیله لذت بردن از عمر است. اما همینکه از او توضیح بخواهید، بگوید: برای اینکه انسان هر وقت هوس کیف و لذت بکند، فوراً کتابها را حراج میکند و پول آنها را صرف بساط عیش و نوش میکند.

نویسنده مزبور میگوید:

«تعلیمات اسلام بر سه قسم است: قسم اول اصول عقاید است از قبیل توحید و نبوت و معاد و غیره. قسم دوم عبادات است از قبیل مقدمات و مقارنات نماز و روزه و وضو و طهارت و حج و غیره. قسم سوم قوانینی است که به زندگی مردم مربوط