بررسي نظريه هاي نجات و مباني مهدويت - ابراهیم آودیچ - الصفحة ٦٤ - ج ) مديريت مشروع
بدترين وجهى شما را عذاب مى كردند و پسرانتان را سر مى بريدند و زنانتان را ( براى بيگارى ) زنده مى گذاشتند .
پديده ى شگفتى است كه تحقير و شمشير ، ميوه ى اطاعت به بار آورد ! و شگفت انگيزتر اين كه خداى متعال علت اين پديده را فسق و فساد خود مردم معرفى مى كند ، نه فرعون! البته فرعون فاسد و فاسق است ولى علت موفقيت رفتار خشن و تحقير آميزش ، فسق و فجور خود مردم بود و اساساً چنين مردمى جز با اين رفتار به راه نمى آيند . اين يك اصل است و شايد هدف قرآن كريم از طرح اين حكايت ، بيان همين اصل باشد . خداى متعال در اين باره مى فرمايد :
? إنَّهم كانوا قوماً فاسقين ?[١] ; به تحقيق آنان [بنى اسراييل ]مردمى فاسق بودند .
با كمال تأسف بايد گفت مردم عراق نيز از همين قبيل بودند كه جز با تحقير و شمشير به راه نمى آمدند . اما از آن جا كه در حكومت اسلامى «رفتار مهرآميز و كريمانه» اصل اساسى است ، حضرت على (عليه السلام)هرگز حاضر نشد براى بقاى حكومت خود از روش هاى خشونت آميز استفاده كند . برخى افراد به ايشان مى گفتند: «إنّ أهل العراق لا يُصلحهم إلاّ السيف; [٢] اهل عراق جز با شمشير به راه نمى آيند !» اين ويژگى مردم عراق بود و حكومت كردن بر عراق جز با روش هاى خشونت آميز ممكن نبود ، اما حضرت على (عليه السلام)هرگز تن به استفاده از اين روش ها نداد . امام صادق (عليه السلام) در اين باره مى فرمايد :
«كان أمير المؤمنين عليُّ بن أبي طالب صلوات الله عليه يقول للناس بالكوفة : يا أهل الكوفة ، أ تروني لا أعلم ما يُصلحكم ؟ ! بلى ، ولكنّي أكره أن اُصلحكم
[١]ـ الزخرف: ٤٣/٥٤ .
[٢]ـ حسنى بيرجندى، حسين، عيون الحكم والمواعظ، دار الحديث، قم، ص ١٦٤ ، ح ٣٤٨٨ .