ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٥٦ - اعراب
من قتلهم لبراء) پس من از كشتن ايشان هر آينه برىء هستم.
فراء گويد: براء قصد كرد، پس همزهاى كه لام است حذف كرده تخفيفا و اين موضع را از ابى الحسن گرفته كه ميگويد كه اشياء اصلش اشياء است، و اين مبنى و روش موجب صرف نكردن براء است براى آنكه آن همزه تأنيث است.
اعراب:
زجاج معتقد است كه تقدير (ان كنتم خرجتم جهادا فى سبيلى فلا تتخذوا عدوى و عدوكم اولياء) است.
و بعضى گويند: كه كلام بتحقيق تمام است در موقع قول او (اولياء) سپس گفت( (تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ)) بنا بر تقدير (أ تلقون) پس همزه حذف شده مثل قول او( (وَ تِلْكَ نِعْمَةٌ تَمُنُّها عَلَيَّ))[١] و تقدير آن اينست او تلك نعمة.
و بعضى گفتهاند: كه قول او( (تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ)) در محل نصب است.
بنا بر حاليّت از ضمير در( (لا تَتَّخِذُوا)) و با زايده است و تقديرش تلقون اليهم المودّة است چنانچه شاعر گويد:
|
فلمّا رجت بالشرب هزّ لها العصا |
شحيح له عند الازاء نهيم |
|
پس چون شتر براى نوشيدن آب حركت كرد عصا را براى دور كردن آن تكان داد بخيل بود براى آن در موقع آبشخوار و سر شترها داد ميكرد.
شاهد بيت رجت بالشرب، زايد بودن باء رجت الشرب است، و ممكنست كه مفعول تلقون محذوف و باء متعلّق بآن يعنى (تلقون اليهم ما تريدون- بالمودة التي بينكم و بينهم و قد كفروا) القاء ميكنيد بسوى ايشان چه ميخواهيد از مودّت و دوستى چنانى كه ميان شما و ايشان است و حال آنكه آنها كفر ورزيدند جمله در محلّ نصب است بنا بر حاليّت از عدو يا از هاء و ميم در قول او
[١]- سوره شعراء آيه: ٢٢.