ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٣١ - شرح لغات

دليل:

و اين منصوب بر حاليّت است، ابن جنّى گويد: و قول او( (لَيْسَ لِوَقْعَتِها كاذِبَةٌ)) حال ديگريست قبل از آن، يعنى اذا وقعت الواقعة صادق الوقعة، خافضة رافعة) پس اين سه احوال است، و مثل آن (مررت بزيد جالسا متضاحكا) است، مرور و كردم بزيدى كه نشسته بود و تكيه داده بود و خندان بود.

و اگر خواستى ميتوانى چند برابر اين صفات و احوال را بياورى جايز و خوبست، چنانچه براى تو است كه براى مبتداء هر چه خواستى خبر بياورى، پس بگويى: (زيد عالم جميل فارس كوفى بزاز) و مثل اين آيا نمى‌بينى كه حال زيادتى در خبر و قسمى از آنست.

شرح لغات:

الكاذبه: مصدر است مانند العافيه و العاقبة.

الرج: حركت كردن باضطراب و لرزش است و از آنست قول ايشان (ارنج السهم عند خروجه من القوس) تير در موقع بيرون آمدن از كمان لرزيد.

و البسّ: ريزه ريزه شدن چنانچه سويق (قاووت) را ريزه ريزه ميكنند.

شاعر گويد:

نان را تكّه تكّه و ريز ريز نكنيد و بسيس سويق قاووت يا آرد است كه براى خوراك تهيّه ميشود.

زجاج گويد: بست تيز بمعنى سبقت است.

شاعر گويد:

مارهاى خطرناك تلّه ريك براه افتادند.