ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٥٠ - تفسير آيات

الحمى) يافتم و احساس كردم گرمى و حرارت تب را و سقر دوزخ است.

و بعضى گفته‌اند: كه آن درى از درهاى آتش است، و اصل سقر تلويح و تغيير و دگرگونى است، ميگويند: (سقرته الشمس) آفتاب آن را تغيير داد و (سقرته) هر گاه آن را دگرگون كند و منصرف نشده است، براى دو عامل انصراف ١- تعريف، معرفه بودن ٢- تأنيث.

((إِنَّا كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ)) جبائى گويد: ما ايجاد كرديم هر چيزى را كه آفريديم بمقدار و اندازه‌اى كه حكمت ما ايجاب ميكرد، ما آن را گزاف و بيهوده خلق نكرديم، پس ما عذاب را هم به اندازه استحقاق افراد مجرم و گنهكار آفريديم، و همچنين هر چيزى كه در دنيا و آخرتست آن را بمقدار معيّن و معلوم خلق كرديم.

حسن گويد: يعنى ما هر چيزى را براى كار معيّن آفريديم، پس زبان را براى سخن گفتن و دست را براى داد و ستد و پا را براى رفتن و چشم را براى ديدن و گوش را براى شنيدن و معده را براى هضم غذا خلق كرديم، و اگر از اين برنامه زياد يا كم شود هر آينه غرض و مقصود ما تمام نباشد.

ابن عباس گويد: يعنى قرار داديم ما براى هر چيز يك شكل و صورتى كه موافق آن شايسته براى آن باشد مثل زن را براى مرد و ماده الاغ را براى الاغ و لباس مردان را براى مردها و جامه زنان را براى بانوان.

و بعضى گويند: يعنى ما خلق كرديم هر چيز را باندازه معيّن و قضا حتمى در لوح محفوظ.

((وَ ما أَمْرُنا إِلَّا واحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ)) ابن عبّاس و كلبى گويند: يعنى و نيست امر و فرمان ما بآمدن روز قيامت در سرعت مگر مثل چشم بر هم زدن‌