ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٦٢ - شأن نزول
اگر اسب من ميدانست كه محاوره چيست شكايت و گله ميكردم و هر آينه اگر او سخن مرا ميدانست هم كلام من بود.
المحاده: بمعناى مخالفت است و اصل آن از حد و آن منع است و از آن است حدّى كه مانع بين دو چيز است، نابغه گويد:
|
الّا سليمان اذ قال المليك له |
قم فى البرية فاحددها عن الفند |
|
مگر سليمان زمانى كه خداوند باو گفت بر خيز در ميان آفريدهها، پس محدود كن آن را از دروغ و تكذيب كردن.
الكبت: مصدر است كبت اللَّه العدوّ، يعنى او را خوار و پست و هلاك نمود.
شأن نزول:
ابن عباس گويد: اين آيات نازل شده درباره زنى از انصار سپس از خزرج و نامش خوله دختر خويلد است.
قتاده و مقاتل گويند: آن خوله دختر ثعلبه انصارى و شوهرش اوس بن صامت است، و اين علّتش اين بود كه آن زن خوشگل و زيبا بود از جهت بدن پس شوهرش او را ديد كه در سجده نماز است، پس نسبت باو تحريك شد، و وقتى نمازش تمام شد خواست با او آميزش كند، پس او امتناع كرد و نگذاشت پس اوس بر او غضب كرد و او مردى بود كه زود خشمگين ميشد، پس باو گفت: «انت علىّ كظهر امّى» تو براى من مثل پشت ما در منى، سپس پشيمان شد بر آنچه را كه گفته بود و ظهار از جمله طلاقهاى اهل جاهليّت بود، و باو گفت من گمان نميكنم مگر آنكه تو بر من حرام شدهاى، پس گفت: نگو اين را و بر و نزد پيغمبر ٦ و از آن حضرت سؤال كن، پس گفت من حيا ميكنم كه از آن حضرت سؤال كنم از اين