ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٢٠ - شأن نزول

و الشح: و بخل هر دو يكى بمعناى امساك است.

و برخى گفته‌اند: شح بخل با حرص است.

شأن نزول:

ابن عباس گويد: نازل شد آيه‌( (ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى‌ رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى‌ ...)) در اموال كفّار اهل قراء و روستاهاى بنى قريظه و بنى النضير و آن دو در مدينه بودند و فدك و آن بر سه ميلى مدينه بود و خبير و دهات عرينه و ينبع بود خدا آن را براى پيامبرش قرار داد كه در آن آن طوريكه ميخواهد حكم كند و عمل نمايد و خبر داد كه تام آنها براى اوست پس عدّه‌اى گفتند آيا آن را تقسيم نميكنيد پس آن آيات نازل شد.

و بعضى گويند: آيه اوّلى بيان اموال بنى النضير تنهاست براى قول خدا( (وَ ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى‌ رَسُولِهِ مِنْهُمْ ...)) و آيه دوّمى بيان امواليست كه بدون- جنگ و كشتار بدست آمده.

و بعضى گويند: هر دو تاى آن يكيست و آيه دوّم بيان ماليست كه خدا در آن اوّل ياد نموده و انس بن مالك گويد: براى بعضى از صحابه سه گوسفند پخته شده‌اى هديه داده شد و او در فقر و تهى دستى بود، پس او براى همسايه خود فرستاد، پس او بديگرى هديه كرد تا نه (٩) دست گشت سپس بر گشت بهمان اوّلى پس نازل شد( (وَ يُؤْثِرُونَ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ)).

و از ابن عباس روايت شده كه گفت: پيامبر خدا ٦ در روز بنى النضير بانصار فرمود: اگر خواستيد كه از اموالتان و منازلتان تقسيم كنيد بمهاجرين و با آنها در اين غنيمت شريك باشند و اگر نخواستيد كه مال خودتان باشد و چيزى از اين غنيمت براى شما نباشد، پس انصار گفتند: بلكه ما تقسيم ميكنيم با ايشان‌