ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٠١ - شأن نزول
و پيامبرانم غالب و پيروز خواهيم بود، بدليلها و برهانها هر چند كه ممكن است بعضى از ايشان در جنگ مغلوب شوند.
((إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ)) براستى كه خدا نيرومند پيروز است، يعنى پيروزمندى است غالب بر كسى كه نزاع كند با اولياء او و روايت شده كه مسلمين چون ديدند كه خدا چگونه روستاها و شهرها را براى آنها مگشايد گفتند هر آينه البتّه خدا براى ما كشور روم و فارس را هم فتح ميكند، پس منافقين گفتند آيا گمان ميكنيد كه كشور فارس و روم هم مانند بعضى از روستاهاست كه بر آنها غالب و پيروز شديد؟ پس خداى تعالى اين آيه را نازل نمود، سپس فرمود:
((لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ يُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ)) نمىيابى قومى را كه ايمان بخدا و روز قيامت آورده باشند دوست بدارند كسانى را كه مخالفت با خدا و پيامبر او ميكنند و مقصود اينست كه دوستى كفار با ايمان جمع نميشود و مراد بآن موالاة و دوستى در دينست.
((وَ لَوْ كانُوا آباءَهُمْ أَوْ أَبْناءَهُمْ أَوْ إِخْوانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ)) هر چند كه پدرانشان با فرزندانشان يا برادرانشان يا خويشاوندانشان باشد، يعنى و اگر چه خويشاوندى ايشان با آنها نزديك باشد، پس آنها دوستى نميكنند با آنها وقتى كه مخالف آنها باشند در دين.
شأن نزول:
بعضى گفتهاند: كه اين درباره حاتب بن ابى بلتعه نازل شده وقتى كه نامه نوشت باهل مكّه كه آنها را از آمدن رسول خدا بسوى آنها بترساند و پيامبر ٦ اين امر را مخفى داشته بود، پس چون او را بر اين خيانت ملامت و سرزنش نمود گفت: خانواده من در مكّه بودند دوست داشتم كه آنها را براى حقّ و منّتى كه بر