فرهنگ نامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ١٣٤ - پدر مهدى و اهل سنّت
مانند طبرى، احمد بن حنبل، ترمذى، ابو داود، حافظ ابو داود و بيهقى-به نقل از عبد اللّه بن مسعود، عبد اللّه بن عمر و حذيفه مىآورد. [١]
همانگونه كه اشاره شد، ترمذى اين حديث را از حضرت على عليه السّلام، ابو سعيد خدرى، ام سلمه و ابو هريره فقط با جمله «نام او، نام من است» ، روايت كرده است. اگر جملۀ «و نام پدرش، نام پدر من است» در متن اصلى روايت ابن مسعود مىبود، قابل تصور نيست كه همۀ اين شخصيتهاى ياد شده، به اتفاق آن را حذف كرده باشند؛ هرچند آنان از عاصم بن ابى النجود هم روايت كرده باشند.
اما اينكه اين افزوده چگونه به روايتها راه يافته، احتمالاتى قابل طرح است:
١. از سوى پيروان حسنىها به منظور اثبات مهدويّت محمد بن عبد اللّه بن حسن مثنا، اضافه شده است.
٢. از سوى طرفداران بنى عباس، براى تأييد مهدويّت محمد بن عبد اللّه (ابو جعفر) منصور عباسى، به حديث ابن مسعود افزوده شده است. اين احتمال، زمانى به واقعيت نزديك مىشود كه بدانيم محمد بن عبد اللّه بن حسن مثنا، لكنت زبان داشت؛ . از اين رو پيروانش دروغ ديگرى به روايت ابو هريره افزوده و چنين نقل كردهاند:
«به درستى كه مهدى نامش محمد بن عبد اللّه است و در زبانش كندى وجود دارد.» [٢]
بر اين اساس هرسه حديث نخستين، با نقل حافظان حديث از عاصم مخالفت دارد. ازاينرو حافظ ابو نعيم اصفهانى (م ٤٣٠ ق) در مناقب المهدى اين حديث را با ٣٣ سلسله راويان مختلف تا عاصم، نقل كرده است.
در اين نقلها حتى يكى از آنها عبارت «و نام پدرش نام پدر من است» را ندارد و با عبارت «نام او نام من است» پايان يافته است.
گنجى شافعى (م ٦٣٨ ق) متن اصفهانى را نقل و اضافه مىكند: «اين حديث را غير از عاصم، ديگرانى هم مانند عمرو بن حره، از زرّ نقل كردهاند و همگى با «نام او نام من است» ، آن را به پايان بردهاند؛ جز روايتى كه عبارت «و نام پدرش نام پدر من است» را دارد.
[١] . همان، ص ٥١-٥٦.
[٢] . ر. ك: ابو الفرج اصفهانى، مقاتل الطالبين، ص ١٦٣ و ١٦٤.