فرهنگ نامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ٢١٨ - خورشيد پشت ابر

بر نور افشانى او بر مردمان نخواهد شد.

٤. ابرى شدن، از عوارض زمين و زمينيان است، نه خورشيد؛ غيبت نيز نتيجه رفتار انسان‌ها است.

٥. ابر، فقط براى كسانى مانع است كه زير آن باشند. اگر كسى بر جاذبه زمين غالب شد و از ابرها بالا رفت، ديگر ابر مانع او نخواهد بود. در غيبت نيز اگر كسى بر جاذبه‌هاى دنيايى چيره و غالب شد و آن‌گونه كه شايسته است، تعالى يافت، ممكن است از پرده غيبت فراتر رفته، به ديدار آن خورشيد پنهان نايل شود.

٦. در بهره‌مندى از خورشيد، ميان افرادى كه خورشيد را باور كرده‌اند و افرادى كه منكر او هستند، تفاوتى نيست. در بهره‌مندى از فوايد تكوينى امام نيز بين منكر و قائل به امام فرقى نيست.

٧. فقط مردمى در انتظار راستين كنار رفتن ابرها به سر مى‌برند كه به فوايد خورشيد آگاهى كامل دارند. در دوران غيبت نيز معرفت به امام، باعث حقيقى‌تر شدن انتظار مى‌شود.

٨. فقط انسان‌هاى كور، از نور افشانى خورشيد محرومند؛ همان‌گونه كه فقط انسان‌هاى كوردل منكر نور وجود پيشواى معصوم و از آن بى‌بهره هستند.

بنابراين شكى نيست كه ميزان بهره‌مندى موجودات از آفتاب عالم‌تاب در زمانى كه چيزى حايل نباشد، بيشتر و كامل‌تر است؛ امّا اين بدان معنا نيست كه وجود پرده بر روى خورشيد، تمام يا بيشتر بهره‌مندى‌ها را از بين ببرد؛ بلكه اين مانع، فقط برخى از فوايد را از ميان برده يا كم مى‌كند.

وجود ظاهرى امام در عصر حضور و ظهور نيز به معناى آن است كه تمام منافع امام مى‌تواند به مردم برسد. حال اگر چيزى مانع رسيدن فيض‌هاى كامل امام به ديگران شود، بدان معنا نيست كه وجود او بى‌فايده است. وجود امام در پس پردۀ غيبت، به همان ميزان مفيد است كه وجود او در زندان‌هاى حاكمان ستمگر داراى فايده بود. البته بين زندان غيبت و زندان حاكمان مستبد، تفاوت‌هاى فراوانى است؛ ولى هر كدام به نوعى مانع رسيدن فيض كامل امام به عالم وجود و انسان‌ها مى‌شوند.

فشرده سخن اين‌كه مسألۀ غيبت، فلسفۀ ضرورت وجود امام