فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٧ - بررسى موضوع شناسى بيع دين سيدعبدالحميد ثابت

I ـ معامله داين با غير مديون است (كه غير مديون، مشترىِ دين است)

II ـ معامله داين با مديون است، اين نيز خود دو صنف است:

الف) مديون، مشترىِ دين است.

ب) مديون، بايعِ عين است.

٢. روايات مربوط به معامله دين و مضمون

٣. روايات مربوط به معامله دين و دين

پس به طور كل، چنين مى‌شود:

١. I ـ روايات مربوط به بيع دين به عين از سوى داين به غير مديون، كه دو مورد است.

١ـ II ـ الف) روايات مربوط به بيع دين به عين از سوى داين به مديون، كه ده مورد است.

١ـ II ـ ب) روايات مربوط به بيع عين به دين از سوى مديون به داين، كه دو مورد است.

٢. روايات مربوط به بيع دين به مضمون، كه سه مورد است.

٣. روايات مربوط به بيع دين به دين، كه يكى است.

اما روايات هر قسمت:

١ـ I ـ اول:

سألت أبا جعفر(ع) عن رجل كان له على رجل دين فجاءه رجل فاشتراه منه بعرض ثم‌انطلق الى الذى عليه الدين فقال له أعطنى ما لفلان عليك فانى قد اشتريته منه كيف يكون القضاء فى ذلك؟

فقال ابوجعفر(ع): يردّ الرجل الذى عليه الدين ما له الذى اشترى به من الرجل الذى له‌الدين. (١٥٧)

از امام باقر (ع) در خصوص فردى كه شخصى به او مديون بود، سؤال نمودم كه نفر سومى نزد فرد داين آمده و دين شخص مديون را از او در مقابل كالايى خريدارى نموده و سپس به نزد شخص مديون رفته و از او