فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٠ - بررسى موضوع شناسى بيع دين سيدعبدالحميد ثابت
در خصوص امكان معامله بر روى دين و كلى در ذمه، ضمن اشاره به سه اعتبار در مورد كلى، چنين مىنگارد:
دين از ميان سه اعتبار در مورد كلى، از نوعى است كه مثل يك خروار گندم در ذمه است و لذا معامله بر روى آن نيز امكان دارد. (٤٢)
حقوقدانان نيز چنين نظرى دارند و در تأييد مىگويند:
در حقوق كنونى مال مفهوم گستردهترى دارد. (٤٣)
يكى از مواردى كه به اين گستردگى مفهومى در مورد مال كمك كرده، دين است و اين چنين ذكر مىگردد:
بخشى از مال كه ممكن است مورد تمليك قرار گيرد، طلبى است كه شخص از ديگرى دارد. (٤٤)
بالاخره به جهت تأكيد بر اصالت چنين مالى مىافزايند:
سير قواعد حاكم بر اين رابطه به سويى است كه تعهد را به رابطه بين دو دارايى تبديل كند و براى دين، قطع نظر از وابستگى آن به اشخاص، اصالت قائل شود. (٤٥)
٢ـ٢. بحث لغوى دين
در مورد تبيين كلمه دين و بررسى لغوى آن به موارد مختلف و متنوّعى بر مىخوريم. در يك مورد چنين آمده است: «دِنْتُ الرجل: أقرضته» يعنى به او قرض
(٤٢) فكذا فى المقام يقع المعاملة على الدين، الحنطة التى فى الذمة لاعلى حنطة كلى بلا علامة ولا على الحنطة المتقيدة بكونها في الذمة.
(٤٣) ناصر كاتوزيان، حقوق مدنى، قواعد عمومى قراردادها، ج ٢، چاپ سوم، شركت انتشار، خرداد ١٣٧١، ص ١٦٠.
(٤٤) همان.
(٤٥) همان.