فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١ - پيوند اعضاى مردگان مغزى محمدمهدى آصفى
نيست و اساساً اين مورد از موارد جريان قاعده نيست پس قاعده جارى نمىشود تا نوبت به تزاحم دو حكم برسد.
خلاصه، در موضوع قاعده لاضرر دو چيز منظور شده است: حكم مورد نظر ضررى باشد و در ارتفاع آن حكم امتنانى وجود داشته باشد. با منتفى شدن يكى از اين دو شرط موردى براى جريان قاعده لاضرر باقى نمىماند.
در اين جا ابهامى در مورد رفع حكم حرمت اضرار به غير به قاعده لاضرر پيش مىآيد و آن اين كه قاعده لاضرر همان طور كه احكام تكليفى را برمىدارد، احكام وضعى را نيز برمىدارد. قاعدتاً همان طور كه حرمت اضرار به غير برداشته مىشود، ضمان هم كه يك حكم وضعى است، بايد برداشته شود، و در اين صورت اضرار به غير نه حرمت دارد و نه ضمان.
مسأله مورد بحث از همين نوع است؛ زيرا در آغاز خطر و ضرر به شخص مريض متوجه شده است، ليكن مكلف زنده مىتواند با بخشيدن عضو مورد نياز مريض در زمان