افزون بر آن، تأمّل در بخش‌هاى مختلف روايت براى ما آشكار مى‌سازد كه منظور امام(ع) از علم در اين روايت همان علم داشتن به احكامى است كه خداوند در موارد خاص فرستاده است. بدين ترتيب اين احتمال كه منظور علم به آداب قضاوت باشد، منتفى است؛ چرا كه در مرفوعه برقى از امام صادق(ع) نقل شده است كه فرمود:

القضاة أربعة، ثلاثة فى النار و واحد فى الجنّة: رجل قضى بجور و هو يعلم فهو فى النار، و رجل قضى بجور و هو لا يعلم فهو فى النار، و رجل قضى بالحق و هو لايعلم فهو فى النار، و رجل قضى بالحق و هو يعلم فهو فى الجنة؛

قاضيان چهار دسته‌اند؛ سه دسته آنان در آتش جهنم و يك دسته در بهشت جاى دارند. فردى كه دانسته به ظلم و جور قضاوت كند در آتش است؛ فردى كه ندانسته به جور قضاوت كند در آتش است؛ فردى كه ندانسته به حق قضاوت كند در آتش است؛ فردى كه دانسته به حق قضاوت كند، جايگاهش بهشت خواهد بود. (٦٩)

چنان كه ملاحظه مى‌شود مفهوم قضاوت كردن به جور و ظلم كه در دو فقره بخش اوّل روايت آمده چيزى جز اين نيست كه حكم انشا شده قاضى در مورد مشخصى ظالمانه و تضييع كننده حقى بوده و برخلاف «مَا أنْزَلَ اللّهُ» در آن مورد و به همان معنايى كه بيان كرديم و توضيح داديم، باشد. از سوى ديگر سياق واحد كلام قرينه است بر اين كه منظور از حق در دو بخش اخير روايت نيز آن است حكمى را كه قاضى در واقعه‌اى انشا مى‌كند عين «مَا أنْزَلَ اللّهُ» در آن واقعه باشد.

بنابراين برداشت ايشان از واژه «حق» در روايت و اظهار اين كه منظور از آن، حق بودن كيفيت اجراى داورى و مشروع بودن راهكار آن است كاملاً مخالف با مفهوم ظاهرى روايت بلكه گمان مى‌رود كه مخالف با مفهوم صريح آن باشد.

پس برداشتى كه از ظاهر نزديك به صريح خود روايت مى‌شود [با قطع نظر از هر قرينه

(٦٩) وسائل الشيعه، ج ٢٧، ص ٢٣، باب ٤ از ابواب صفات قاضى، ح ٦.