از اين دوران اجماع جايگاه خود را در فقه شيعه در ميان ادله استنباط يافته و مكتب شيخ مفيد به صورتى گسترده و به شكلى خاص در نگاشته‌هاى سيد مرتضى و شيخ طوسى انعكاس يافته است.

ابن جنيد در باب طهارت (١٠٤) ، قضا (١٠٥) و خلع (١٠٦) ، به اجماع استدلال كرده است و با جستجو مى‌توان به موارد ديگرى نيز دست يافت.

دليل عقلى: مقصود از دليل عقلى هر قضيه‌اى است كه عقل آن را در مى‌يابد و مى‌تواند از آن حكم شرعى (١٠٧) استنباط كند، در حالى كه عقل در مكتب فقهى محدثان هيچ اعتبارى ندارد؛ زيرا آنان تنها به نقش‌آفرينى كامل نص روايات باور دارند. نخستين كسانى كه به دلالت عقل عمل كرده و به صورتى واضح و گسترده از اين دليل در فقه اماميه كمك گرفته دو فقيه متقدم: عمانى و ابن جنيد هستند.

بحرالعلوم درباره اهميت نقشى كه اين دو فقيه در فقه اماميه بازى كرده‌اند: چنين آورده است:

عمانى نخستين كسى است كه فقه را پيراست و عقل را به كار بست و در آغاز غيبت كبرا به مباحث اصول و فروع عمق بخشيد. پس از او شيخ فاضل ابن جنيد راه را ادامه داد و آن دو از بزرگان طبقه هفتم فقها هستند. (١٠٨)

كسى كه فقه ابن جنيد را مورد بررسى قرار دهد به مجموعه‌اى از كاوش‌هاى اجتهادى

(١٠٤) مختلف‌الشيعه، ص ٣٧، چاپ سنگى.
(١٠٥) همان، ص ٧٠٣.
(١٠٦) همان، ص ٥٩٧.
(١٠٧) دروس فى علم الاصول (حلقه دوم)، ص ٤٩٥ .
(١٠٨) الفوائدالرجاليه، ج ٢، ص ٢٢٠.