فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٥٥
مؤكّد، معناى واژه تأكيد شده را فزونى بيشترى مىبخشد و بى ترديد تأكيد فقير با مسكين پذيرفته شده است و گفته مىشود: فقير مسكين و عكس آن گفته نمىشود و اگر نياز در مسكين نسبت به فقير بيشتر نباشد چنين تأكيدى نيكو نبود.
سوم ـ آيه شريفه {أَوْ مِسْكِينا ذَامَتْرَبَةٍ} (٧٧) معناى آيه اين است كه شخص به سبب شدت فقر و نياز و شدت گرسنگى شكمش به خاك چسبيده است.
چهارم ـ گفته شاعر:
| أماالفقير الذى كانت حلوبته | وفق العيال فلم يترك له سبد |
اما فقيرى كه شيرينىاش همگامى با خانواده است و اين هم آوايى مالى برايش باقى نگذاشته است.
شاعر براى فقير به سبب همگامى با خانوادهاش نوعى شيرينى قائل شده است، از اين جهت حالش بهتر از مسكين است. (٧٨) شيخ مفيد و شيخ طوسى در نهايه و سلّار (٧٩) همين ديدگاه را پذيرفتهاند اما هيچ يك از دلايل پيشين را ذكر نكردهاند.
٣. او گاه در برخى از فتاواى خود با ديدگاههاى محدثان همگام شده است، چنان كه در مسألهاى آورده است: اگر كسى بر باغ يا گلهاى عبور كند، سه بار صدا مىزند و از صاحب آن اجازه مىطلبد، اگر اجابت كردند كه هيچ و اگر اجابت نكردند مىتواند بچيند و بخورد. (٨٠)
٤. گاهى در يك مسأله به يك رأى پايبند مىشود بدون آن كه دليل و جهت آن مشخص باشد، نظير آن كه اگر كسى تكه جدا شده از زنده يا مرده را مس كند در حالى كه داراى استخوانى است كه بر آن يك سال گذشته است. اما ديگران آن را به سال مقيد نكردهاند و وجه تقييد ابن جنيد مشخص نيست. (٨١)
(٧٧) بلد، آيه ١٦.
(٧٨) مختلفالشيعه، ج ٣، ص ٧٦.
(٧٩) مقنعه، ص ٢٤١؛ نهايه، ص ١٨٦؛ المراسم، ص ١٣٢.
(٨٠) ر.ك: مختلفالشيعه، ج ٨، ص ٣٥٩.
(٨١) همان، ج ١، ص ٣١٥ ـ ٣١٤.