فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٣٨
برخى از علما شده و گمان كردهاند كه ابن جنيد خود به قياس عمل مىكرده است.
كتابهاى ابن جنيد لبريز از احكامى است كه در آنها به ظن عمل كرده و طبق مذهب مخالفان، از قياس مردود بهره جسته است. (٤٢)
ثانياً، اشتباه براى يك تن يا دو تن يا گروهى كه به يك منبع استناد مىكنند پيش مىآيد، اما بعيد است گروهى همچون اساتيد نجاشى و شيخ مفيد، دچار توهّم شوند؛ به ويژه آن كه كتابهاى ابن جنيد به فراوانى در دسترس آنان بوده و فرصت كافى براى نگريستن در آنها وجود داشته است.
مهيّد اين توجيه ديدگاه ابن جنيد در باب شفعه است؛ زيرا او به عكس مشهور معتقد به اثبات شفعه براى شريك است، چه مال از راه بيع به او منتقل شده باشد يا از طريق ساير معاوضات؛ همچون صلح، اجاره و هبه ، در حالى كه طبق مشهور شفعه تنها با بيع ثابت مىگردد.
ابن جنيد براى مدعاى خود چنين استدلال كرده است:
حكمتى كه شفعه را در صورت بيع اثبات كرده در ساير معاوضات نيز وجود دارد. بنابراين - از نگاه شرع ـ هيچ عقدى در اين زمينه داراى
(٤١) همان.
(٤٢) المسائلالسرويه(ضمن مصنفات شيخ مفيد)، ج ٧، ص ٧٣.