ديه قتل در زمان پيامبر(ص) ٨٠٠ دينار يا ٨٠٠٠ درهم بود. وقتى كه زمان خلافت عمر شد وى خطبه‌اى خواند و گفت: قيمت شتر بالا رفته است؛ سپس ديه را براى صاحبان دينار ١٠٠٠ دينار و براى صاحبان درهم ١٢٠٠٠ درهم قرار داد. (٥٠)

٥. ابن سعد مى‌گويد:

كثر المال فى زمن عثمان حتى بيعت جارية بوزنها و فرس بمأة الف درهم و نخلة بألف درهم ؛

در زمان عثمان مال چنان زياد شد كه گاهى كنيزى به مقدار وزن خود از درهم، و اسبى به صد هزار درهم و درخت خرمايى به هزار درهم فروش مى‌رفت. (٥١)

واژه «مال»

با مراجعه به كتب لغت متوجه مى‌شويم كه واژه مال در صدر اسلام گاهى در معناى عام، يعنى هر شى‌ء با ارزش و برخى مواقع نيز در معناى خاص، يعنى درهم و دينار استعمال مى‌شد و استعمال دومى اصل بود. (٥٢)

بنابر اين بعيد نيست كه منظور از كلمه «مال» در دو نقل پيش گفته، درهم و دينار باشد؛ به عبارت ديگر مى‌توان گفت حجم پول افزايش يافته بود.

هر چند به نظر مى‌آيد كه افزايش قيمت كنيز، اسب و درخت خرما در نقل آخر همراه با كمى اغراق باشد، اما از مجموع آنچه ذكر شد ـ و نظير آن در كتب روايى و تاريخى شيعه و سنى كم نيست ـ بر مى‌آيد كه قيمت‌هاى نسبى در زمان‌هاى مختلف نوسان داشت.

(٥٠) يوسف قرضاوى، فقه الزكاة، ج ١، ص ٢٦٤.
(٥١) ابن سيبه، تاريخ المدينة المنوره، ج ٣، ص ١٠٢١.
(٥٢) فخر الدين طريحى، مجمع البحرين، ج ٥، تحقيق سيد احمد حسينى، ص ٤٧٥، واژه مال.