رابط علم و دین - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٥٥ - پيش گفتار
تشخيص اين که چه پديدهاي از نظر اقتصادي ناهنجار است، و هم در توصيههايشان براي درمان ناهنجاريها با يکديگر تفاوت دارند. نسخههايي که نظام اقتصادي سرمايهداري براي رفع فقر ميپيچد با نسخههاي نظام سوسياليستي متفاوت است، با اينکه حقايق علمي اقتصادي در هر دو مورد يکي است. برخي علت اين امر را آن ميدانند که نسخهها و توصيههاي ارزشي ريشه در واقعيات نداشته، در حقيقت علم نيستند، بلکه ارزشها تابع سليقهها و سنتهاي اجتماعي است و هيچ قانون علّي بر آنها حاکم نيست تا قابل مطالعة قانونمند باشد، درحالي که علم تنها کشف روابط علّي ميان پديدههاست. رابطة گراني با افزايش نقدينگي چه بسا در همة جامعهها يکسان باشد، ولي مبارزة با گراني راههاي گوناگوني دارد، و توصيههايي که براي اين منظور ميشود رابطة تنگاتنگي با نظام ارزشي، اهداف، و ايدهآلهاي حاکم بر فرهنگ يک جامعه دارد که از دايرة علم خارج است.
اين مبناي ارزششناختي (که محل بررسي و نقد آن در فلسفة اخلاق است) قابل دفاع نيست؛ و از اينرو، اصطلاح جديدي براي علم وضع شده است که بر اساس آن، نه تنها قضاياي دستوري کاربردي هم جزئي از علم را تشکيل ميدهند، بلکه برخي علوم هستند که اساساً ماهيتي دستوري دارند. به عنوان نمونه، دستور پزشک براي معالجة بيماري چيزي نيست جز کاربرد معلومات توصيفي پزشک دربارة علت بيماري و عواملي که در رفع آن مؤثرند به ضميمة برخي ملاحظات ارزشي و گرايشهاي شخصي.