رابط علم و دین - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢١٣ - ١ ١ ١   راه حل منتخب
مسائل علوم طبيعي ماهيتي تجربي دارند و راه کشف روابط و حل مسائل آنها تجربة حسي است. دین وظيفهاي براي تبيين پديدههاي طبيعي از راه کشف روابط علّي و معلولي ميان آنها برعهده ندارد. آنچه ضرورت دين را اثبات ميکند، و هدف دين را تشکيل ميدهد اين است که تأثير پديدههاي مختلف در سعادت يا شقاوت انسان را تبيين کند، و اين امر در بسياري از موارد به عمل اختياري انسان مربوط ميشود. رابطة عمل اختياري انسان با سعادت يا شقاوت ابدي او در ادبيات ديني با تعابير حلال و حرام، امر و نهي، خوب و بد، بيان ميشود.
اين نگاه به دين و رابطة آن با ساحتهاي مختلف زندگي کاملا برخلاف بينش سکولار است. سکولاريسم ميگوید دين در اقتصاد، سياست، هنر، و مانند آنها حق دخالت ندارد، و بايد کار را به اقتصاددانها، سياستمداران، و هنرمندان واگذارد. از نظر سکولارها، تنها حوزهاي که به دين مربوط ميشود، حوزة رابطة شخصي با خداوند است (البته به فرض آن که وجود او را بپذيرند). ولي ما معتقديم دين در همة صحنههاي حيات فردي و اجتماعي حضور دارد، اما نه به اين معنا که جاي علم، فلسفه، و يا هنر مينشيند، بلکه به اين معنا که وجه ارزشي آنها را بيان ميکند. ما هيچ عاقلي را سراغ نداريم که ادعا کرده باشد: براي ديني و اسلاميکردن علوم بايد دانشگاهها، آزمايشگاهها، و پژوهشگاهها را تعطیل کرد، و فقط در مدارس ديني نشست و پاسخ همة پرسشها را از قرآن و حديث بهدست آورد.