نزاع و تعارض به‌کلي ريشه‌کن گردد. در اينجا اشاره‌اي به اين نظريات خواهيم داشت، و نقدهاي کلي و اجمالي هر يک را گوشزد مي‌کنيم، و سپس به بحثي تحليلي از اين روابط مي‌پردازيم. در اين ميان، نظرية تعارض علم و دين و راه حل‌هاي مطرح‌شده در اين باره از اهميت خاصي برخوردار است و به همين دليل، بر آن بيشتر درنگ خواهيم کرد و با تفصيلي بيشتر به نقدهاي آن اشاره خواهيم کرد.

همان‌طور که اشاره شد، برخي براي از بين بردن زمينة کشمکش ميان دين و علم سعي کرده‌اند تا ميان اين دو، تقسيم کاري پديد آورند و مرزي را ترسيم کنند تا حوزه وظايف و اختيارات هريک از آنها مشخص گردد و از تداخل و تعارض ميان اين دو جلوگيري شود. طبيعي است که اگر اين تقسيم کار پذيرفته شود، در صورت مشاهدة مواردي از تعارض و تداخل از قبيل دخالت در قلمرو ديگري و تجاوز به مرزهاي تعيين‌شده خواهد بود. مرز ميان علم و دين به شکل‌هاي مختلفي ترسيم شده است که در تاريخ تفکرات و نظريات مربوط، به ويژه نظريات کلام جديد و فلسفة دين به تفصيل به آنها پرداخته شده و ما قصد تشريح آنها را نداريم.

اجمالاً، برخي دنيا و آخرت را بستر مناسبي براي اين تقسيم کار دانسته‌اند و علم را مسئول معارف و رفتارهاي دنيوي و دين را