الاحتجاج - ترجمه جعفری - الطبرسي، أبو منصور - الصفحة ٣٠٧ - احتجاج امام صادق عليه السّلام در انواع علوم دينى بر گروههايى زياد با مذاهب و عقائد مختلف
أبو محمّد علىّ بن حسين عدل ، مادرش شهربانويه دخت يزدگرد ابن شهريار .
أبو جعفر محمّد بن على باقر ، مادرش امّ عبد الله دخت حسن بن علىّ بن أبى طالب .
أبو عبد الله جعفر بن محمّد صادق ، مادرش امّ فروه دخت قاسم بن محمّد بن أبى بكر .
أبو إبراهيم موسى بن جعفر ثقه ، مادرش كنيزى بنام حميدهء مصفّاة است .
أبو الحسن علىّ بن موسى رضا ، مادرش كنيزى بنام نجمه است .
أبو جعفر محمّد بن علىّ زكىّ ، مادرش كنيزى بنام خيزران است .
أبو الحسن علىّ بن محمّد امين ، مادرش كنيزى بنام سوسن است .
أبو محمّد حسن بن علىّ رضى الله عنه ، مادرش كنيزى بنام سمانه با كنيهء أمّ حسن است .
أبو القاسم محمّد بن حسن ، و او حجّة الله قائم است ، مادرش كنيزى بنام نرجس است . - درود و صلوات خداوند بر جميع اينان باد [١] - .
[١] اين حديث شريف كه به حديث لوح معروف است در برخى از كتب حديثى مانند كتاب عيون أخبار الرّضا عليه السّلام نقل شده ، جناب استاد غفّارى - أيّده اللَّه - در ذيل آن مطالبى را تحقيق فرمودهاند كه ملخّص آن اين است كه : « مورّخان و شرح حال نويسان نوشتهاند كه جابر در سال ٧٨ هجرى در مدينه وفات كرد و برخى نيز سال ٧٣ ، ٧٤ ، ٧٧ را ذكر كردهاند ، و همگى اتّفاق دارند كه جابر بن عبد اللَّه انصارىّ پيش از سال ٨٠ وفات يافته ، و حال آنكه وفات امام باقر عليه السّلام در سال ١١٤ و به قولى ١١٦ هجرى بوده است ، پس چگونه جابر در وقت احتضار و فوت امام باقر عليه السّلام به حضور ايشان مشرّف شده است ؟ بلكه جابر حتّى ١٦ سال و به قولى حدود ٢٠ سال قبل از شهادت امام سجّاد عليه السّلام وفات نموده است ، زيرا شهادت آن حضرت به سال ٩٤ و يا ٩٥ بوده است ، و از ظاهر خبر اين گونه بر مىآيد كه جابر محضر امام صادق عليه السّلام را نيز درك نموده ، حال آنكه خود او خبرى را روايت مىكند كه حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله به او فرمودند : » تو زنده خواهى ماند تا فرزندم محمّد بن علىّ بن الحسين بن أبى طالب را - كه در تورات به باقر معروف است - ملاقات كنى ، وقتى او را ديدى سلام مرا به او برسان « ، و ظاهر اين خبر اين است كه جابر هيچ يك از ائمّه بعد از امام باقر عليه السّلام را زيارت نكرده است ، و تصريح بنام و كينهء مبارك امام زمان عليه السّلام همان طور كه ملاحظه شد مرحوم شيخ صدوق مىگويد : » از نظر من جايز نيست نام مبارك آن حضرت با صراحت ذكر شود « و شايد صدوق رحمه اللَّه با اين بيان خواسته است عدم اعتماد خود را به اين حديث بيان كند » . در ضمن حديث مذكور در متن كتاب از أبو بصير نقل شده ولى در كتاب عيون با استناد از فردى مجهول بنام أبو نضره نقل شده ، براى اطَّلاعات بيشتر به كتاب عيون مترحم ج ١ ص ٧٨ مراجعه شود .