الاحتجاج - ترجمه جعفری - الطبرسي، أبو منصور - الصفحة ١٦٠ - احتجاج امام باقر عليه السّلام در موضوعاتى مربوط به اصول و فروع
فرمود : روح همچون ريح ( باد ) متحرّك است ، و بدين خاطر روحش نامند كه نامش از ريح ( باد ) مشتقّ است ، و چون ارواح همجنس باد مىباشند روح را از لفظ ريح بيرون آورد و آن را بخود نسبت داد زيرا كه آن را بر ساير ارواح برگزيد چنان كه نسبت به يك خانه از ميان همهء خانهها فرموده « خانهء من » و نسبت به يك پيغمبر ( إبراهيم ) از ميان پيغمبران فرموده است : « خليل من » ، و نظاير اينها ( مانند : دين من ، بندهء من ، رسول من ) و همهء اينها مخلوق و ساخته شده و پديد آمده و پروريده و تحت تدبيرند .
٢٠١ - و نيز از همان راوى نقل است كه گفت : در بارهء حديث مروىّ « خداوند آدم را بر سيماى خود آفريد » [١] از امام باقر عليه السّلام سؤال نمودم .
[١] مرحوم شيخ صدوق - أعلى اللَّه مقامه - در دو كتاب شريف خود : توحيد و عيون أخبار الرّضا عليه السّلام به اسناد خود از آن حضرت نقل مىكند كه شخصى پرسيد : اى زادهء رسول خدا ، مردم حديثى از پيامبر نقل مىكنند كه فرموده : « خداوند انسان را بر سيماى خود آفريد » نظر شما چيست ؟ حضرت رضا عليه السّلام فرمود : خدا بكشدشان ! قسمت أوّل حديث را حذف كردهاند ، ماجرا از اين قرار است كه روزى رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله بر دو مردى كه به هم دشنام مىدادند عبور كرد ، شنيد يكى به ديگرى گفت : « خدا سيماى تو و هر كه شبيه تو است را قبيح و زشت گرداند ! » ، با شنيدن اين دشنام پيامبر بدو فرمود : اى بندهء خدا اين دشنام به برادر خود مگوى ، زيرا كه خداوند عزّ و جلّ حضرت آدم را بر سيماى او آفريده » - پايان خبر . پس مرجع ضمير در « صورته » حضرت آدم عليه السّلام است . ( مترجم )