الاحتجاج - ترجمه جعفری - الطبرسي، أبو منصور - الصفحة ٥٤٩ - احتجاج امام أبو محمّد حسن بن علىّ عسكرىّ عليهما السّلام در انواع علوم دينى

عارى از عقل و شنوايى و بينايى و توانايى انجام كارى هستند ، « و خود مىدانيد » كه آن بتها قادر به عطاى اين نعماتى كه خداوند به شما داده نيستند .
٣٣٧ - و به اسناد گذشته نقل است : امام حسن عسكرىّ عليه السّلام در بارهء آيهء : « و برخى از آنان امّى هستند كه از كتاب ندانند مگر آرزوهاى بيهوده [ و تنها گمانهايى در سر پرورانده ] - بقره : ٧٨ » فرمود : امّى منسوب به مادرش مىباشد ، يعنى همان طور كه از شكم مادرش خارج شده ، نه خواندن و نه نوشتن مىداند ، « از كتاب نمىدانند » ، مراد كتابى است كه از آسمان نازل شده نه كتاب دروغين ، ولى تميز بين آن دو را نمىدهند ، « مگر آرزوهاى بيهوده » يعنى جز همان كه برايشان خوانده مىشود و مىگويند : اين كتاب و كلام خدا است ، و اگر خلاف آن خوانده شود هيچ تشخيص نمىدهند ، « و تنها گمانهايى در سر پرورانده » ، يعنى تنها مطالبى كه رؤسايشان بر گوششان از تكذيب محمّد صلَّى الله عليه و آله در نبوّت او و امامت علىّ عليه السّلام سرور عترت او خوانده‌اند ، و آنان فقط تقليد سران را مىكنند با اينكه تقليد پيشوايان بر آنان حرام شده بود ، « پس واى بر آنان كه كتاب را به دست خود مىنويسند ، آنگاه مىگويند اين از جانب خداست تا با آن بهايى اندك بستانند ، پس واى بر آنان از آنچه با دست خويش نوشتند و واى بر آنان از آنچه به دست مىآورند - بقره : ٧٩ » .