وزیر خارجة لیبی به بغداد است که ناگهان چند روز به زمان تعیین شده برای سفر هاشمی به لیبی، انجام شد. این ماجرا وضعیتی بغرنج، غیرمنتظره همراه با بلاتکلیفی پیش روی مسئولان ایرانی قرار داد، تا جایی که محسن رضایی در یک جمع محدود گفت: «در شرای-طی که آقای هاش-می می خواه-د به لیب-ی ب-رود، ام-روز (٢٧/٣/١٣٦٤) وزیر خارجة لیبی به عراق رفت! معلوم نیست آقای هاشمی برود لیبی یا نه.» وی افزود: «رفیق دوست هم در سفر لیبی موفق به ملاقات قذافی نشده بود.»

رایزنی های مجدد مسئولان و از جمله اقدام به کسب تکلیف مجدد از امام خمینی، نشانة اهمیت موضوع بود. برگزاری سفر با توجه به نوع برخورد لیبی، صحیح به نظر نمی رسید، از طرفی، لغو سفر نیز مصلحت تشخیص داده نمی شد، زیرا با سفر اردیبهشت ماه "سعودالفیصل" وزیر خارجة سعودی به تهران و نمایان شدن چشم انداز بهبود نسبی روابط ایران و سعودی و به خصوص با توجه به سفر بعد به چین و ژاپن، نوعی عدم موازنه در سیاست خارجی ایران را نشان می داد که مطلوب سران نظام نبود و می بایست در مجموعه سفرها، "جایگاه دوستان وابسته به بلوک شرق" نیز لحاظ می شد. مهم تر این که لغو سفر، لیبی را بیش تر به عراق نزدیک می کرد و ادعای مقام های عراق مبنی بر مقابلة فارس ها با عرب ها را هرچه بیش تر واقعی جلوه می داد. در عمل، دیدار سرد وزیران خارجة لیبی و عراق، تصمیم گیری را آسان کرد و سفر هاشمی به لیبی طبق برنامه انجام شد. وقتی "عبدالسلام تریکی" وارد بغداد شد و در فرودگاه مورد استقبال "طارق عزیز" قرار گرفت، به نظر می رسید که اولین دیدار یک لیبیایی پس از پنج سال از عراق، منشاء تحولات بسیاری خواهد شد، ولی طارق عزیز روی چندان خوشی نشان نداد و حتی رادیو بغداد برنامة ضدلیبیایی خود را - که پانزده دقیقه در روز پخش می شد - نه تنها حذف نکرد بلکه هم زمان با ملاقات تریکی و طارق عزیز، با تأکید صریح بر "لزوم سرنگونی قذافی"، پخش گردید. شخص طارق عزیز نیز سیاست های معمر قذافی را با تندی و به نحوی اهانت آمیز مورد انتقاد قرار داد؛ نتیجه این شد که متقابلاً در همان دیدار اولیه، تریکی نیز با حمایت آشکار از ایران، اعلام کرد که جنگ بین ایران و عراق را عراقی ها آغاز کرده اند. بدین ترتیب سفر یک روزة وزیر خارجة لیبی به بغداد بدون این که نشانه ای از بهبود روابط دو کشور برجای گذارد، پایان یافت و روز بعد (٣٠/٣/١٣٦٤) هاشمی رفسنجانی وارد لیبی شد.

در پایان دیدار رسمی چهار روزة آقای هاشمی رفسنجانی از لیبی - که طی آن، وی با "معمر قذافی" رهبر و "عبدالسلام جلود" نخست وزیر لیبی ملاقات و از جمله دربارة جنگ ایران و عراق گفت وگو کردند - بیانیة مشترکی هم زمان در تهران و طرابلس انتشار یافت که در آن علاوه بر مواردی علیه هم پیمانی مصر و عراق، آمده بود:

«جماهیری لیبی با قدرت در کنار جمهوری اسلامی ایران در راه رویارویی با جنگ