از سوی دیگر، آقای هاشمی در مورد این که "آیا چین پیشنهاد میانجی گری در جنگ را ارائه کرده است؟" گفت: «ایران حاضر به قبول آتش بس نیست و جایی برای چانه زدن وجود ندارد مگر این که تمامی خواسته های مان مبنی بر سرنگونی رژیم حاکم بعث عراق، پذیرفتن متجاوز بودن عراق و پرداخت غرامت جنگی برآورده شود.»[١]

وی سپس در مورد مسائل مورد اختلاف ایران و چین که ده درصد از مذاکرات را شامل می شود، گفت: «اگر چینی ها مایل باشند، طرح خواهم نمود. ضمناً نقشی برای چین در جنگ تعیین نمی کنیم چرا که شرایط قابل چانه زدن نیست و از پنج سال قبل ثابت بوده و ما نیز در جنگ خواهیم ماند تا شرایط ثابت شود.»[٢]

وی دربارة خرید تسلیحاتی از چین نیز خاطرنشان کرد:«وزارت دفاع در جریان این امر می باشد و علاوه بر آن، سیستم دفاعی ما نوعاً غربی است.»[٣]

آقای هاشمی در مورد سفر به چین و تأثیراتی که این سفر ممکن است بر روابط ایران و کشور همسایه اش شوروی بگذارد، گفت: «مسائل کوچک، روابط ایران و شوروی را تغییر نمی دهد و این هم براساس اصول کلی سیاست خارجی ایران ترسیم شده است و موارد اختلاف نظر با شوروی در مورد مسائلی نظیر اشغال افغانستان و فروش اسلحه توسط این کشور به عراق، می باشد.»[٤]

رئیس مجلس شورای اسلامی در مورد طرق برطرف کردن خصومت ایران و امریکا و نیز این که آیا امریکا تا ابد شیطان بزرگ خواهد ماند، اعلام کرد: «این مسئله متوجه خود امریکاست، چرا که از قبل از انقلاب و نیز در دوران انقلاب به ما ضربه زده است؛ سفارت امریکا به کانون توطئه و جاسوسی مبدل گشت؛ شاه نیز به امریکا برده شد؛ اموال ایران که در حساب های خانوادة سلطنتی بود و نیز کالاهای متعلق به ما را ندادند و حتی حق انبارداری نیز از ما مطالبه می کردند؛ این ها تماماً اعمال قدرت از سوی امریکا محسوب می شود. از طرف دیگر، عراق را علیه ما وارد جنگ کرد و اسرائیل را نیز که کانون نزاع در منطقه می باشد، تقویت کردند؛ این ها مواردی است که حاکی از خصومت امریکا با جمهوری اسلامی ایران می باشد لذا این امریکا است که باید خود را اصلاح کند، هر چند که زمانی طولانی را می طلبد.»[٥]

مفسر خبرگزاری آلمان در این باره چنین اعلام نظر کرد: «اظهارات مذکور از سوی آقای هاشمی رفسنجانی بر خلاف موضع گیری های گذشته که امریکا را به عنوان شیطان بزرگ مورد تقبیح و سرزنش قلمداد می کرد، لحنی ملایم به خود گرفته تا جایی که قطع روابط دیپلماتیک با امریکا را موقتی خوانده و اظهار می دارد: امریکا باید ملت ما را نسبت به عمل کرد بد گذشتة خود مطمئن سازد تا زمینه مساعدی برای مردم آماده شود هر چند که این مهم چیزی نیست که در کوتاه مدت عملی شود.»[٦]

[١] ١١. مأخذ ٢، ص ١٦.

[٢] ١٢. مأخذ ٨.

[٣] ١٣. مأخذ ٨.

[٤] ١٤. واحد مرکزی خبر صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، بولتن "رادیوهای بیگانه"، ٩/٤/١٣٦٤، رادیو بی.بی.سی.، ٨/٤/١٣٦٤، مصاحبه در پکن.

[٥] ١٥. مأخذ ٨.

[٦] ١٦. مأخذ ٢، خبرگزاری آلمان، صص ١٧ و ١٨.