طرفین به منصة ظهور رسیده است، ولی بعضی از مشکلات وجود دارد که شوروی ها باید به این مشکلات توجه کنند و این مشکلات بیش تر به عنوان عوامل منفی در جریان حسن رابطه مطرح هستند؛ یکی کمک بی دریغ شوروی به حکومت عراق در جنگ تحمیلی است [...] نکته دیگر، مسئله افغانستان است. افغانستان به عنوان یک کشور مسلمان در همسایگی ما مورد تهاجم شوروی قرار گرفته است و این تهاجم و نقض حاکمیت این کشور اسلامی، برای ما به عنوان "جمهوری اسلامی ایران" نمی تواند قابل توجیه باشد و بارها گفته ایم که اساس حل مسئله افغانستان، خروج نیروهای شوروی از افغانستان است و البته این به آن معنا نیست که عوامل امریکا و مرتجعین بتوانند در افغانستان متعاقب خروج نیروهای شوروی، جای پایی داشته باشند. نکته دیگری که اخیراً اتفاق افتاده و مسلماً اثر مثبت در روابط دوکشور ندارد، این است که کارشناسان شوروی که در پروژه هایی در ایران مشغول به کار بودند، بدون دلیل موجهی ایران را ترک کرده اند [...] به هر علتی که این ها ایران را ترک کرده باشند، از جانب مردم ما این حرکت به عنوان یک حرکت دوستانه تلقی نمی شود.

اما در مجموع، ما بنای توسعه و گسترش روابط را با شوروی داریم، چرا که شوروی یکی از همسایگان ما است، همان طور که چنین بنایی را با دیگر همسایگان، نظیر ترکیه و سایر کشورهای ساحل جنوبی خلیج فارس داریم و با شوروی هم می خواهیم که چنین رابطه ای داشته باشیم و این رابطه بر محورهای حسن هم جواری، گسترش روابط بر مبنای حسن هم جواری و توسعة روابط با حفظ احترام و حقوق متقابل و عدم مداخله در امور داخلی یک دیگر است. این از اصولی است که ما در سیاست خارجی، مورد نظر داریم.»[١]

٣٥٥

"آبه" وزیر خارجة ژاپن، در دیدار پایانی خود از سه کشور خاورمیانه ای، در عربستان، در خصوص دست یابی به یک پایان سریع برای جنگ ایران و عراق، اظهار بدبینی کرد.

سخنان آبه در عربستان سعودی - که به صراحت حکایت از ناموفق بودن تلاش های ژاپن برای برقراری صلح، دارد - نمایان گر این واقعیت است که وی در نزدیک کردن دیدگاه های دو طرف منازعه، به هر علتی ناتوان بوده است، لذا در پایان دیدار خود از سه کشور خاورمیانه (اردن، سوریه، عربستان) که متحدان دوکشور درگیر در جنگ پنج ساله می باشند، گفت: «موضع دو کشور متخاصم دور از یک دیگر می باشد و احتمالاً ژاپن در موقعیتی قرار ندارد که صلاحیت ایفای نقشی میانجی گرانه بین دو طرف متخاصم را داشته باشد، لکن توکیو مصمم است حداقل نهایت تلاش خود را جهت محدود ساختن فعالیت های نظامی و کاهش تدریجی آن به منظور ایجاد جوّی مناسب برای انجام گفت وگو، به عمل آورد.»[٢]

یادآوری می شود که سفر آقای "هاشمی رفسنجانی" رئیس مجلس شورای اسلامی، به ژاپن در اوایل ماه جاری و دیدار و گفت وگوی وی با مقام های بلندپایة این کشور دربارة جنگ

[١] ٩. روزنامة اطلاعات، ٢٩/٤/١٣٦٤، صص ١٤ تا ١٦.

[٢] ١٠. مأخذ ٤، ص٤، جده - خبرگزاری آلمان غربی، ٣٠/٤/١٣٦٤.